Αν κάποιος βρεθεί αυτές τις ημέρες στη Θεσσαλονίκη, θα ακούσει σχεδόν τους πάντες να μιλούν για δύο πράγματα: την αφόρητη ζέστη και τον Αντόνιο Μπαντέρας. Από τους οδηγούς ταξί και τους ντελιβεράδες μέχρι τους καταστηματάρχες του κέντρου, καθένας έχει και από κάτι να πει, συνήθως περιγράφοντας κάποιο σκηνικό ταλαιπωρίας, την οποία πέρασε όταν ο δρόμος του διασταυρώθηκε με εκείνον της χολιγουντιανής παραγωγής που έχει εγκατασταθεί μέχρι τις αρχές Αυγούστου στην πόλη. Δεν είναι όμως η μόνη. Αυτόν τον καιρό γυρίζονται ή ετοιμάζονται να βάλουν μπρος τις κάμερες τουλάχιστον έξι –συν μία– μεγάλου βεληνεκούς παραγωγές, από αυτές που τα προηγούμενα χρόνια πολύ δύσκολα θα βλέπαμε στα μέρη μας.
![Κινηματογραφικό στούντιο «Η Ελλάς»: Σκηνές Μαϊάμι στη Θεσσαλονίκη-1](https://www.kathimerini.gr/wp-content/uploads/2021/07/DOC-20210706-13085876.jpg?1625651092675)
Πλην του «The Enforcer», που όπως είπαμε γυρίζεται στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης, βρίσκονται επίσης σε πλήρη εξέλιξη τα «Greek Freak» και «Go» («Knives Out 2») σε διάφορες περιοχές, από την Αθήνα και τη Βοιωτία μέχρι το Πόρτο Χέλι και στις Σπέτσες. Το πρώτο αποτελεί δουλειά της Ντίσνεϊ, αξίας άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ, γύρω από την παραμυθένια ιστορία του Γιάννη Αντετοκούνμπο, ενώ το δεύτερο, διά χειρός Netflix, είναι πιθανότατα η ακριβότερη παραγωγή που έχει υλοποιηθεί επί ελληνικού εδάφους.
Για τις ανάγκες του, μια πλειάδα αστέρων (Ιθαν Χοκ, Ντέιβ Μπαουτίστα, Κέιτ Χάντσον, Εντουαρντ Νόρτον κ.ά.), προεξάρχοντος του Ντάνιελ Κρεγκ, έρχονται στην Ελλάδα, πραγματοποιώντας γυρίσματα που θα διαρκέσουν σχεδόν ολόκληρο το καλοκαίρι. Στην ταινία ο Κρεγκ θα υποδυθεί ξανά τον ιδιόρρυθμο ντετέκτιβ Μπενουά Μπλαν, ο οποίος αναλαμβάνει να λύσει άλλο ένα περίπλοκο αστυνομικό μυστήριο.
![Κινηματογραφικό στούντιο «Η Ελλάς»: Σκηνές Μαϊάμι στη Θεσσαλονίκη-2](https://www.kathimerini.gr/wp-content/uploads/2021/07/GKAT_03_070700.jpg?1625651241164)
Οσο για τα προσεχώς, κι εκεί το ενδιαφέρον είναι μεγάλο. Το αμέσως επόμενο διάστημα ξεκινούν στην Αττική και στη Φθιώτιδα τα γυρίσματα του «Crimes of the Future», της νέας ταινίας του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, με τον σπουδαίο Καναδό κινηματογραφιστή να έχει στη διάθεσή του σταρ όπως ο Βίγκο Μόρτενσεν, η Λεά Σεϊντού και η Κρίστεν Στιούαρτ. Σχέδια στο ΕΚΟΜΕ έχουν καταθέσει επίσης και δύο σημαντικά τηλεοπτικά πρότζεκτ: εκείνο που αφορά τον τρίτο κύκλο του επιτυχημένου «Jack Ryan» του Amazon, με πρωταγωνιστή τον Τζον Κρασίνσκι («Ενα ήσυχο μέρος») αλλά και η δεύτερη σεζόν της εξαιρετικής «Τεχεράνης» της Apple TV. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως συμβαίνει και με τη Θεσσαλονίκη, έτσι και η Αθήνα ντουμπλάρει την πρωτεύουσα του Ιράν για τις ανάγκες της συγκεκριμένης παραγωγής.
Τέλος, μερικούς μήνες αργότερα –το σχέδιο δεν έχει ακόμη κατατεθεί– στην Ελλάδα αναμένεται να φτάσει και η Νία Βαρντάλος, με όλο το… σόι από το «Γάμος α λα ελληνικά» για το δεύτερο σίκουελ της δημοφιλούς κομεντί. Αν πάντως κάποιος προσθέσει τα ποσά του rebate που αντιστοιχούν στις προαναφερθείσες παραγωγές θα φτάσει σε ένα άθροισμα λίγο πάνω από τα 27 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία το ΕΚΟΜΕ θα κληθεί να επιστρέψει στους δικαιούχους. Είναι χαρακτηριστικό πως μέχρι πριν από λίγους μόνο μήνες ο οργανισμός είχε εκταμιεύσει λιγότερα από 10 εκατομμύρια ευρώ συνολικά μέσα στα πρώτα τρία χρόνια λειτουργίας του.
Προφανώς, ωστόσο, το «παιχνίδι» έχει πλέον αλλάξει. Μετά τις τελευταίες προσαρμογές στο πρόγραμμα του rebate, το οποίο φτάνει πια το 40% των επιλέξιμων δαπανών, είναι ξεκάθαρο πως η Ελλάδα αποτελεί ελκυστικό προορισμό για τους παραγωγούς του σινεμά ανά τον κόσμο. Οσα δε συμβαίνουν αυτές τις ημέρες στη Θεσσαλονίκη μοιάζουν λίγο με «πείραμα», σχετικά με εκείνα που θα ακολουθήσουν στη συνέχεια.
![Κινηματογραφικό στούντιο «Η Ελλάς»: Σκηνές Μαϊάμι στη Θεσσαλονίκη-3](https://www.kathimerini.gr/wp-content/uploads/2021/07/GKAT_03_070723.jpg?1625651317106)
Το «σενάριο» για το «The Enforcer» και τα κακώς κείμενα του cash rebate
Οι κλειστοί δρόμοι και το μποτιλιάρισμα, βέβαια, είναι το λιγότερο από όσα έχουν ακουστεί γύρω από το «The Enforcer» του Αντόνιο Μπαντέρας, τον οποίο τα ντόπια μέσα ενημέρωσης ακολουθούν με την προσήλωση… νεοφώτιστου θρησκευόμενου. Πράγματι, δεν συμβαίνει κάθε μέρα να εμφανίζονται αστέρες αυτού του μεγέθους στη Θεσσαλονίκη, ωστόσο τα δημοσιεύματα δεν περιορίζονται σε αυτόν. Λίγο η ατυχής επικοινωνιακή διαχείριση από την πλευρά της παραγωγής, λίγο και η παραδοσιακή αμετροέπεια από τη μεριά των ντόπιων φορέων, και οι φήμες φουντώνουν, με πρώτες αυτές που μιλούν για «επίταξη» της πόλης από ένα κινηματογραφικό πρότζεκτ το οποίο δεν χρησιμοποιεί καν Ελληνες συντελεστές, δεν προβάλλει τον τόπο (είπαμε, η Θεσσαλονίκη ντουμπλάρει το Μαϊάμι) και επιπλέον θα πάρει πίσω 4 εκατομμύρια ευρώ από το ελληνικό Δημόσιο.
Τι ισχύει όμως στην πραγματικότητα; Αρχικά η πόλη όντως ταλαιπωρείται, αν και τουλάχιστον… πληρώνεται για αυτό. Σε επικοινωνία που είχαμε με το Film Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, μας διαβεβαίωσαν πως η Τροχαία χρεώνει κανονικά για το κλείσιμο των δρόμων που απαιτούν τα γυρίσματα, ενώ οι ίδιοι ουδέποτε έχουν ζητήσει από δημόσιο φορέα να εξυπηρετήσει οποιαδήποτε παραγωγή δωρεάν. Το ίδιο συμβαίνει και με τον (ιδιωτικό) ΟΛΘ για το κλείσιμο του λιμανιού ή με το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης – MOMus, όπου επίσης πραγματοποιήθηκαν γυρίσματα.
![Κινηματογραφικό στούντιο «Η Ελλάς»: Σκηνές Μαϊάμι στη Θεσσαλονίκη-4](https://www.kathimerini.gr/wp-content/uploads/2021/07/DOC-20210706-13085871.jpg?1625651381491)
Σχετικά με τα ποσά που διακινούνται, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Οπτικοακουστικών Μέσων (ΕΚΟΜΕ), στο οποίο κατατέθηκε η πρόταση του έργου, το ύψος της παραγωγής που αφορά τη χώρα μας φτάνει τα 8.558.744 ευρώ, τα οποία αντιστοιχούν σε 3.423.297 ευρώ σε rebate. Αυτά είναι τα χρήματα που θα λάβει το πρότζεκτ με την ολοκλήρωσή του, εφόσον φυσικά προσκομίσει τα σχετικά παραστατικά. Οσο για τις επιλέξιμες δαπάνες, αυτές αφορούν όλα τα έξοδα της παραγωγής στη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών ξένων συνεργείων (στην προκειμένη περίπτωση από τη Βουλγαρία), οι οποίες θα φορολογηθούν στην Ελλάδα.
Το τελευταίο αποτελεί ένα ακόμα σημείο τριβής, αφού μοιάζει να προτιμώνται οι «φθηνότεροι» επαγγελματίες του χώρου από τα Βαλκάνια σε σχέση με τους ντόπιους· από την άλλη, φαίνεται πως τα ελληνικά συνεργεία απλώς δεν… υπάρχουν, εφόσον είναι πολύ λίγα και πολύ απασχολημένα αυτόν τον καιρό για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις τέτοιων παραγωγών.
«Από τον περασμένο Δεκέμβρη, που έγινε η τροποποίηση του συστήματος cash rebate, είχαμε επισημάνει τους κινδύνους που υπάρχουν για τους Ελληνες επαγγελματίες του κλάδου. Ηταν λάθος να συμπεριληφθούν στις επιλέξιμες δαπάνες και οι μισθοδοσίες των τεχνικών, διότι έτσι μπορεί κανείς να φέρνει συνεργεία, π.χ., από τη Βουλγαρία και να αναλαμβάνουν εκείνα τις “καλές δουλειές”. Φυσικά υπάρχουν ελλείψεις και στο εγχώριο δυναμικό και αυτό λειτουργεί επίσης εις βάρος των ελληνικών παραγωγών, που δεν μπορούν να πληρώσουν υπέρογκα ποσά για να βρουν το προσωπικό που χρειάζονται», επισημαίνει, δίνοντας μια άλλη διάσταση, ο παραγωγός και γενικός γραμματέας του ΣΑΠΟΕ Κωνσταντίνος Κοντοβράκης, και συνεχίζει: «Για αυτό και ένας σοβαρός σχεδιασμός σημαίνει πως, ταυτόχρονα με τη νομοθεσία, φροντίζεις να δημιουργήσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα –το έχουν κάνει χώρες όπως η Ισπανία, η Κροατία κ.ά.– με επιδοτούμενες θέσεις μαθητευομένων, ώστε να ετοιμάσεις το δικό σου δυναμικό επαγγελματιών».
Πάμε όμως και στην ίδια τη Θεσσαλονίκη. Πράγματι, η πόλη δεν έχει καμία σχέση με το σενάριο του «The Enforcer», το οποίο εκτυλίσσεται στη Φλόριντα. Οι παροικούντες βέβαια την (κινηματογραφική) Ιερουσαλήμ γνωρίζουν πως κάτι τέτοιο αποτελεί διεθνή πρακτική, με την Ελλάδα να έχει καταστεί, μετά τις τελευταίες ρυθμίσεις, φιλικός προορισμός για τα χολιγουντιανά στούντιο. Από εκεί και έπειτα είναι και ζήτημα προτεραιοτήτων.
«Προφανώς και θέλουμε να έρχονται τέτοιου βεληνεκούς παραγωγές στη χώρα, όμως θα πρέπει να φροντίσουμε να αποκομίζουμε και τα ανάλογα οφέλη, τα οποία δεν έχουν να κάνουν μόνο με την προβολή ή τον τουρισμό. Πρέπει να θυμόμαστε πως το ακρωνύμιο του ΕΚΟΜΕ φέρει βασικά το “Ο” των οπτικοακουστικών έργων και όχι το “Τ” του τουρισμού», καταλήγει ο κ. Κοντοβράκης.
Τοπ παραγωγές στην Ελλάδα
GREEK FREAK (Disney+ /Faliro House)
Σκηνοθέτης: Akin Omotoso / Παίζουν: Uche Agada, Yetide Badaki, Dayo Okeniyi.
• Γυρίσματα σε Αττική, Βοιωτία, Κορινθία, Αργολίδα.
• Επιλέξιμες δαπάνες: 16.147.395.
• Cash Rebate: 6.458.958.
GO (Netflix/ Faliro House)
Σκηνοθέτης: Rian Johnson / Παίζουν: Daniel Craig, Kate Hudson, Dave Bautista, Edward Norton, Janelle Monáe.
• Γυρίσματα σε Αττική, Πόρτο Χέλι, Σπέτσες.
• Επιλέξιμες δαπάνες: 23.011.859.
• Cash Rebate: 9.204.743.
ΒARRACUDA (Τhe Enforcer) Barracuda Productions
Σκηνοθέτης: Richard Hughes / Παίζουν: Antonio Banderas, Kate Boswarth, Cara Delevingne.
• Γυρίσματα στη Θεσσαλονίκη.
• Επιλέξιμες δαπάνες: 8.558.744.
• Cash Rebate: 3.423.497.
CRIMES OF THE FUTURE (Aργοναύτες- Spf productions)
Σκηνοθέτης: David Cronenberg / Παίζουν: Viggo Mortensen, Léa Seydoux, Kristen Stewart.
• Γυρίσματα στην Αττική, Φθιώτιδα.
• Επιλέξιμες δαπάνες: 9.691.232.
• Cash Rebate: 3.876.492.
JACK RYAN Βonne foi films (episodes Season 3)
Πρωταγωνιστής: John Krasinski
• Γυρίσματα στην Αττική.
• Επιλέξιμες δαπάνες: 7.000.032.
• Cash Rebate: 2.800.012.
ΤEHRAN 2: Βlonde
Σκηνοθεσία: Daniel Syrkin / Παίζουν: Niv Sultan, Shaun Toub, Navid Negahban.
• Γυρίσματα στην Αττική.
• Επιλέξιμες δαπάνες: 3.300.000.
• Cash Rebate: 1.320.000.