Θεωρήθηκε –δικαίως– η σπουδαιότερη έκθεση του φετινού θέρους. Ο λόγος για τα 62 έργα του Πάμπλο Πικάσο που εκτίθενται στο Μουσείο της Ελεύθερνας στην Κρήτη και ανήκουν ως επί το πλείστον στη θυγατέρα του διασημότερου καλλιτέχνη του 20ού αιώνα.
Ανάμεσα στην Παλόμα Πικάσο και τον διευθυντή του Μουσείου της Ακρόπολης και ανασκαφέα της Ελεύθερνας Νίκο Σταμπολίδη υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια μια στέρεα φιλία και αλληλοεκτίμηση που οδήγησε σε αυτή τη σημαντική συνεργασία. Χάρις σε αυτή τη σχέση οι θησαυροί –σχέδια, χαρακτικά, κεραμικά, πίνακες και μικρά γλυπτά– ταξίδεψαν στο νησί και παρουσιάζονται υπό τον τίτλο «Η Χαρά της Ζωής».
![Πικάσο στην Κρήτη. Μέχρι τις 20 Οκτωβρίου η σπουδαιότερη έκθεση του καλοκαιριού-1](https://www.kathimerini.gr/wp-content/uploads/2024/08/55cb5ec37005e61e33051788c392289e_Ph4-1.jpg)
Στα εγκαίνια του αφιερώματος, την κορδέλα έκοψε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου στις αρχές Ιουλίου, παρευρέθη βέβαια τόσο η Παλόμα Πικάσο όσο και η βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας, η οποία μαζί με την αδελφή της Ειρήνη έχουν επισκεφθεί ξανά το αρχαιολογικό πάρκο και το μουσείο.
Πέρα από τα προφανή, το αφιέρωμα που συνεχίζεται έως τις 20 Οκτωβρίου έχει μια μοναδική αξία για εμάς τους Ελληνες. Το 2004 είχε παρουσιαστεί στο Μουσείο Γουλανδρή της Ανδρου μια μεγάλη έκθεση που ιχνηλατούσε τη σχέση του καλλιτέχνη με την πατρίδα μας, την οποία ουδέποτε είχε επισκεφθεί, ωστόσο είχε αντλήσει τεράστια έμπνευση. Τώρα σε αυτή την έκθεση στην Κρήτη, έχουμε την ευκαιρία να ανακαλύψουμε εκ νέου όλους αυτούς τους δεσμούς, τα νοήματα, το πλαίσιο του μεσογειακού φυσικού περιβάλλοντος που φέρνουν εγγύτερα τον ιδιοφυή δημιουργό με το ελληνικό πνεύμα. Η ιδιαιτερότητα είναι ότι τα έργα του εκτίθενται μέσα σε αρχαιολογικό μουσείο και δίπλα σε ένα αρχαιολογικό πάρκο με νεκροταφείο της ομηρικής εποχής. Είναι ο ίδιος ο τόπος της Κρήτης, με τα λιόδεντρα, το κοκκινωπό χώμα, τον επιβλητικό ουρανό, τα πουλιά, τα ζώα, τους μύθους (όπως ο –προσφιλέστατος στον Πικάσο– Μινώταυρος, oι Κένταυροι, οι Σάτυροι και οι Φαύνοι) που κάνουν τον οικουμενικό Ισπανό να γίνεται «Ελληνας».
![Πικάσο στην Κρήτη. Μέχρι τις 20 Οκτωβρίου η σπουδαιότερη έκθεση του καλοκαιριού-2](https://www.kathimerini.gr/wp-content/uploads/2024/08/d8e37a02396d5e1b45625cacac790b6b_ph2-1.jpg)
Μέγας απών από την έκθεση αλλά ωσεί παρών ήταν ο αδελφός της Παλόμα, Κλοντ, επίσης επιστήθιος φίλος του Νίκου Σταμπολίδη, ο οποίος πέθανε πριν από ένα χρόνο και οι επισκέπτες μπορούν να δουν το πορτρέτο του. Η παρουσίαση της Κρήτης είναι κατά κάποιον τρόπο αφιερωμένη και σε εκείνον που λάτρεψε τόσο την Ελλάδα ώστε θέλησε οι στάχτες του να σκορπιστούν στο Αιγαίο. Αλλωστε η έκθεση αντανακλά μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής του καλλιτέχνη όταν εκείνος, η Φρανσουάζ Ζιλό και τα δυο τους παιδιά πέρασαν μια ανάπαυλα ευτυχίας στον γαλλικό Νότο μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Κατσίκες, ταύροι, γλαύκες, περιστέρια, ο Πάνας, οι Νύμφες αποκτούν πνοή από τα χέρια του. Τα έργα του ανάμεσα στις αρχαιότητες ανασαίνουν διαφορετικά και αποκαλύπτουν αυτή την τεράστια συνέχεια της τέχνης στον μεσογειακό κόσμο.
![Πικάσο στην Κρήτη. Μέχρι τις 20 Οκτωβρίου η σπουδαιότερη έκθεση του καλοκαιριού-3](https://www.kathimerini.gr/wp-content/uploads/2024/08/5a248d0f0c730fdd863050ba9ea24177_ph1-1.jpg)
Μέχρι σήμερα εκατοντάδες επισκέπτες έχουν διαβεί το κατώφλι του μουσείου που έτσι κι αλλιώς είναι πολύ δημοφιλές στους τουρίστες. Αποτελεί έναν από τους μεγάλους αρχαιολογικούς πόλους έλξης της Κρήτης. Η έκθεση, που είναι συνδιοργάνωση της Παλόμα Πικάσο και του καθηγητή Νίκου Σταμπολίδη, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου, συνοδεύεται από δίγλωσσο κατάλογο (ελληνικά και αγγλικά) με κείμενα του Κλοντ και της Παλόμα Πικάσο, καθώς και του Ελληνα αρχαιολόγου.