Σε διεύρυνση των ανισοτήτων που προϋπήρχαν στο ελληνικό εμπόριο μεταξύ των πολύ μικρών εμπορικών επιχειρήσεων και των μεγάλων αλυσίδων οδήγησαν τα δύο χρόνια πανδημίας. Ανισότητες που αποτυπώνονται κυρίως στον κύκλο εργασιών, αλλά και τις προοπτικές για το μέλλον. Την ίδια ώρα, στην ετήσια έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2021, που παρουσιάστηκε χθες από την Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), αποκαλύπτεται ότι σχεδόν μία στις τρεις μικρές εμπορικές επιχειρήσεις του κλάδου ένδυσης – υπόδησης –ενός εκ των πλέον παραδοσιακών κλάδων του λιανεμπορίου– κατατάσσεται στην κατηγορία των απειλούμενων, των επιχειρήσεων δηλαδή που καταγράφουν μείωση πωλήσεων και ταυτόχρονα βαρύνονται με χρέη. Ακόμη πάντως και αν τα στοιχεία της έκθεσης της ΕΣΕΕ αποτελούν μια «ηχηρή προειδοποίηση σχετικά με την επιβίωση των εμπορικών επιχειρήσεων», όπως χαρακτηριστικά τόνισε χθες ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Γιώργος Καρανίκας, το μόνο βέβαιο είναι ότι πλέον –μετά και τις τελευταίες εξελίξεις– το εμπόριο βρίσκεται αντιμέτωπο με μία ακόμη κρίση.
Ο μέσος εξαμηνιαίος τζίρος επιστρέφει στα χαμηλά επίπεδα του 2016, όταν ίσχυαν τα capital controls.
Κατ’ αρχάς, αν και συνολικά το λιανεμπόριο –σύμφωνα και με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής– σημείωσε σημαντική αύξηση τζίρου το 2021 σε σύγκριση με το 2020, της τάξης του 11,20%, με την αύξηση στις λιανεμπορικές Α.Ε. και ΕΠΕ να υπολογίζεται σε 9,7%, η κατάσταση είναι αρκετά διαφορετική στις μικρές επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, το 43% των επιχειρήσεων κατέγραψε μείωση του εξαμηνιαίου κύκλου εργασιών μεταξύ των δύο εξαμήνων (α΄ εξάμηνο του 2021 σε σύγκριση με το α΄ εξάμηνο του 2020), ενώ το 33% εμφάνισε στασιμότητα. Μόλις ένα 24% δήλωσε αύξηση του τζίρου. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι ο μέσος εξαμηνιαίος τζίρος των μικρών εμπορικών επιχειρήσεων επιστρέφει στα χαμηλά επίπεδα του 2016, της περιόδου κατά την οποία βρίσκονταν σε ισχύ ακόμη τα capital controls και αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα. Ετσι, ο μέσος εξαμηνιαίος τζίρος των μικρών εμπορικών επιχειρήσεων διαμορφώθηκε το 2021 σε 58.032 ευρώ από 58.825 ευρώ το 2020, ενώ προ πανδημίας, το 2019, είχε φτάσει τα 75.436 ευρώ. Σημειώνεται ότι το 2016 είχε διαμορφωθεί σε 57.529 ευρώ.
Τα μειωμένα έσοδα, σε συνδυασμό με τη νέα κρίση που υπάρχει μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ενδέχεται να αυξήσουν περαιτέρω το ιδιωτικό χρέος. Ετσι, αν και το 2021 καταγράφηκε μείωση του ποσοστού των επιχειρήσεων που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία (23% και 24% έναντι 30% και 27% αντιστοίχως το 2020), έχει αυξηθεί το μέσο ύψος ληξιπρόθεσμων οφειλών. Συγκεκριμένα το 2021 διαμορφώθηκε σε 15.040 ευρώ προς την εφορία από 12.923 ευρώ το 2020, ενώ το μέσο ύψος ληξιπρόθεσμων οφειλών των μικρών εμπορικών επιχειρήσεων προς ασφαλιστικά ταμεία ανήλθε σε 12.021 ευρώ το 2021 από 9.140 ευρώ το 2020. Η πανδημία φαίνεται ότι ενίσχυσε τις ανισότητες και μεταξύ διαφόρων κλάδων του λιανεμπορίου. Οι πλέον ευνοημένες είναι οι επιχειρήσεις τροφίμων, με το 30,5% αυτών να κατατάσσεται στις «δυναμικές» (με αύξηση τζίρου και χωρίς χρέη). Στον αντίποδα βρίσκεται ο κλάδος της ένδυσης – υπόδησης, όπου το 32,5% των επιχειρήσεων κατατάσσεται στις «απειλούμενες», ενώ στις «δυναμικές» ανήκει ένα 23,7%. Συνολικά, πάντως, το μεγαλύτερο ποσοστό των μικρών εμπορικών επιχειρήσεων (23%) κατατάσσεται στις «απειλούμενες» και μόλις το 12% στις «δυναμικές».