Με στόχο την πλήρη διαφάνεια στις συναλλαγές του Δημοσίου με τις επιχειρήσεις που προμηθεύουν το Δημόσιο μπαίνει σε πλήρη λειτουργία από τον Ιανουάριο του 2025 το σύστημα ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Ηδη πολλές επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με ένα τμήμα του ελληνικού Δημοσίου έχουν ενταχθεί στο σύστημα της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, ενώ από τον Ιανουάριο του 2025 όλες οι δαπάνες θα περνούν από το νέο σύστημα.
Αυτό σημαίνει ότι το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους θα γνωρίζει μέχρι και το τελευταίο δεκαδικό ψηφίο κάθε συναλλαγής σε πραγματικό χρόνο. Ολες οι προμήθειες του ελληνικού Δημοσίου που ανέρχονται σε περίπου 13-15 δισ. ευρώ ετησίως θα ελέγχονται ηλεκτρονικά και αυτοματοποιημένα.
Διαφάνεια παντού
Με το νέο σύστημα ηλεκτρονικής τιμολόγησης, που σταδιακά θα καλύψει το σύνολο των φορέων του Δημοσίου, όλες οι συμβάσεις και οι προμήθειες θα είναι σε γνώση του κράτους, που θα γνωρίζει πού πηγαίνουν τα χρήματα του προϋπολογισμού. Θα γνωρίζει επίσης εάν ένας φορέας έχει δαπανήσει το σύνολο του ποσού, για παράδειγμα στο πρώτο εξάμηνο.
Σε δεύτερη φάση, και ίσως η κυριότερη, το Λογιστήριο του κράτους θα γνωρίζει εάν κάποιο νοσοκομείο αγοράζει ακριβότερα, για παράδειγμα, γάζες από κάποιο άλλο, βάζοντας τέλος σε διάφορες περίεργες συναλλαγές.
Στην τρίτη φάση όλα τα προϊόντα και αγαθά θα αποκτήσουν συγκεκριμένο κωδικό ώστε να ελέγχονται από το υπουργείο Οικονομικών οι δαπάνες κάθε φορέα και θα κατηγοριοποιούνται αναλόγως. Με τη διαδικασία αυτή οι υπηρεσίες του ΓΛΚ θα γνωρίζουν τι αγοράζει κάθε οργανισμός και κάθε πότε προχωράει σε νέες αγορές του ίδιου ή άλλων αναλωσίμων και θα τα συγκρίνει με αντίστοιχες αγορές που πραγματοποιούνται από όλους τους φορείς.
Με την ηλεκτρονική τιμολόγηση, τόσο μεταξύ επιχειρήσεων και Δημοσίου όσο και μεταξύ δύο επιχειρήσεων, το ελληνικό Δημόσιο θα μπορέσει να μειώσει τη διακίνηση πλαστών παραστατικών, περιορίζοντας τη φοροδιαφυγή, ενώ θα επιταχύνεται η αποπληρωμή των ηλεκτρονικών τιμολογίων στο Δημόσιο.
Ουσιαστικά έχουν μπει νέοι κανόνες και προδιαγραφές σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την ηλεκτρονική τιμολόγηση, τόσο γι’ αυτά που θα εκδίδονται από τα πληροφοριακά συστήματα προς το Δημόσιο όσο και προς επιχειρήσεις.
Ηδη η ηλεκτρονική τιμολόγηση είναι υποχρεωτική, μεταξύ άλλων, για συμβάσεις με τα εξής υπουργεία και οργανισμούς: υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Μετανάστευσης και Ασύλου, Δήμος Αθηναίων, Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ), Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε., Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αττικό Μετρό Α.Ε., ΕΥΔΑΠ Α.Ε. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 η υποχρέωση αυτή επεκτάθηκε σε όλες τις επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με το Δημόσιο για συμβάσεις άνω των 2.500 ευρώ.
Σε εφαρμογή από τον Ιανουάριο το σύστημα ηλεκτρονικής τιμολόγησης στις συναλλαγές του Δημοσίου με τις επιχειρήσεις.
Για τους δήμους, τον ΕΟΠΥΥ και άλλους φορείς, η υποχρέωση αυτή ξεκίνησε την 1η Ιουνίου 2024, ενώ η ολοκλήρωση για όλες τις δαπάνες της Γενικής Κυβέρνησης θα γίνει την 1η Ιανουαρίου 2025.
Οπως αναφέρει ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το νέο σύστημα σε κάθε περίπτωση θα οδηγήσει στη διαφάνεια των συναλλαγών αλλά ταυτόχρονα το κράτος θα γνωρίζει επακριβώς ποιος χρωστάει πού, πόσα και πότε πρέπει να πληρωθούν.
Με τον τρόπο αυτό –υποστηρίζει το ίδιο στέλεχος– θα αποφευχθούν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενώ ταυτόχρονα η αποπληρωμή τους θα είναι ταχύτερη, αφού οι έλεγχοι θα γίνονται σε συντομότερο χρονικό διάστημα.
Μέχρι στιγμής, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, έχουν εγγραφεί στο σύστημα ηλεκτρονικής τιμολόγησης περισσότεροι από 2.800 φορείς (αναθέτουσες αρχές), ενώ οι επιχειρήσεις που προμηθεύουν το ελληνικό Δημόσιο ανέρχονται σε 72.000.
Η νέα διαδικασία συναλλαγών ουσιαστικά παρέχει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής ανταλλαγής παραστατικών μεταξύ δύο ή περισσότερων συναλλασσομένων, χωρίς να υπάρχει η ανάγκη εκτύπωσης, αποστολής και διαφύλαξης αυτών σε έντυπη μορφή.
Τα παραστατικά αυτά δεν είναι μόνο τα τιμολόγια, αλλά περιλαμβάνουν κι άλλα σχετικά συνοδευτικά σε αυτά έγγραφα. Επιπλέον μέσω της ηλεκτρονικής τιμολόγησης επιτυγχάνεται, πέρα από την ανταλλαγή των παραστατικών, η αυτοματοποίηση του συνόλου των διαδικασιών που τα αφορούν, όπως για παράδειγμα η αρχειοθέτηση και η ανάκτησή τους.
Και μεταξύ επιχειρήσεων
Από το 2025 εκτιμά η φορολογική διοίκηση ότι θα τεθεί σε εφαρμογή η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση στις συναλλαγές μεταξύ των επιχειρήσεων. Οι επιχειρήσεις θα μπαίνουν σταδιακά στο νέο σύστημα ανάλογα με το ύψος του τζίρου τους. Στον σχεδιασμό είναι και η ένταξη των πολύ μικρών επιχειρήσεων και επαγγελματιών στην ηλεκτρονική τιμολόγηση. Τις τελικές αποφάσεις θα λάβουν η ΑΑΔΕ και το οικονομικό επιτελείο μέχρι τα τέλη του έτους και αφρού προηγουμένως περάσει το σχέδιο νόμου από τη Βουλή.
Ηδη χιλιάδες επιχειρήσεις κάνουν χρήση των ηλεκτρονικών τιμολογίων, απολαμβάνοντας και τα κίνητρα που έχουν θεσμοθετηθεί (μείωση χρόνου παραγραφής φορολογικών υποθέσεων, ταχύτερες επιστροφές ΦΠΑ, υπεραποσβέσεις).
Σημειώνεται ότι η φορολογική διοίκηση έχει ξεκινήσει ενημερώσεις σε επιχειρήσεις για τα οφέλη της ηλεκτρονικής τιμολόγησης τα οποία, όπως προαναφέρθηκε, θα γίνουν υποχρεωτικά από τον Ιανουάριο του 2025.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η ηλεκτρονική τιμολόγηση καθιστά ανέφικτη την έκδοση εικονικών τιμολογίων, προσφέροντας όλα τα δεδομένα στις φορολογικές αρχές σε πραγματικό χρόνο.
Με λίγα λόγια, η ηλεκτρονική τιμολόγηση είναι η ανταλλαγή ψηφιακών παραστατικών μεταξύ δύο ή περισσοτέρων οντοτήτων που συμμετέχουν σε μια εμπορική συναλλαγή (επιχείρηση, Δημόσιο, φυσικό πρόσωπο).
Τα παραστατικά αυτά δεν είναι μόνο τιμολόγια, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν και άλλα έγγραφα, όπως εντολές αγοράς, χρεωστικά – πιστωτικά σημειώματα και εμβάσματα.