Εβδομήντα εκατομμύρια Αμερικανοί, εκατόν πενήντα εκατομμύρια άνθρωποι στην Αφρική και στην Ασία, το 67% των ενήλικων Βρετανών και περίπου ένας στους δύο Έλληνες έχουν χάσει τον ύπνο τους, σύμφωνα με μελέτες που εμφανίστηκαν στη διεθνή βιβλιογραφία τα τελευταία χρόνια. Τα στοιχεία αποδεικνύουν ότι για εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη, ο καλός ύπνος είναι πια ένα άπιαστο όνειρο. Δεδομένα από 48 χώρες, τα οποία δημοσιοποίησε πριν από λίγα χρόνια η δημοφιλής εφαρμογή Sleep Cycle, αναδεικνύουν σε «πρωταθλητές» στην αϋπνία τους Ιάπωνες, που κοιμούνται 5 ώρες και 59 λεπτά ημερησίως, ακολουθούν οι Σαουδάραβες με 6 ώρες και 8 λεπτά, οι Σουηδοί με 6 ώρες και 10 λεπτά, οι Ινδοί με 6 ώρες και 20 λεπτά. Οι Έλληνες κοιμούνται σχεδόν 7 ώρες κάθε βράδυ. Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών των ΗΠΑ κάνει λόγο για «επιδημία αϋπνίας» και οι επιστήμονες αγρυπνούν και προειδοποιούν για τις καταστροφικές συνέπειες του κακού ύπνου.
Μεταξύ των επιπτώσεων στην υγεία περιλαμβάνονται η αρτηριακή υπέρταση, η εμφάνιση στεφανιαίας νόσου, η ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη, οι ψυχικές διαταραχές (κατάθλιψη), η μείωση της διανοητικής ικανότητας, οι διαταραχές στη μνήμη και στην ικανότητα σκέψης και διαχείρισης πληροφοριών, η μειωμένη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού. Επίσης, διαπιστώνονται μειωμένη εγρήγορση, διπλάσιος κίνδυνος επαγγελματικού ατυχήματος και φυσικά μειωμένη παραγωγικότητα.
Έρευνα της εταιρείας Rand υπολόγισε ότι στις ΗΠΑ χάνονται ετησίως 1.230.000 ημέρες εργασίας λόγω ανεπαρκούς ύπνου, στην Ιαπωνία η απώλεια φτάνει τις 600.000 μέρες και σε Ηνωμένο Βασίλειο και Γερμανία τις 200.000. Σύμφωνα με υπολογισμούς, το κόστος του ανεπαρκούς ύπνου μπορεί να φτάσει έως και τα 411 δισ. δολάρια για τις ΗΠΑ, έως 138 δισ. για την Ιαπωνία, έως 60 δισ. για τη Γερμανία και έως 50 δισ. για τη Βρετανία.
Ελλείψει μαγικών λύσεων, οι ειδικοί του ύπνου εργάζονται συστηματικά για τη δημιουργία μιας κουλτούρας ύπνου, ο οποίος αναδεικνύεται σταδιακά σε δομικό συστατικό του ευ ζην. Ταυτόχρονα, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη βιομηχανία του ύπνου και στον τομέα της τεχνολογίας παράγουν και εξελίσσουν προϊόντα που υπόσχονται όνειρα γλυκά.
Eσείς κοιμάστε και ο γιατρός σας δουλεύει
«Δεν κοιμάμαι καλά», «νιώθω συνεχώς κουρασμένη», «με παίρνει ο ύπνος στη διάρκεια της ημέρας». Η περιγραφή του προβλήματος ποικίλλει, οι λόγοι όμως που οδηγούν περίπου πενήντα Έλληνες την εβδομάδα στη Μονάδα Μελέτης Ύπνου του Σισμανόγλειου Νοσοκομείου έχουν κοινή αφετηρία, τον κακό ύπνο. «Εδώ αντιμετωπίζονται όλες οι διαταραχές του ύπνου, οι οποίες, σύμφωνα με την τελευταία διεθνή ταξινόμηση, είναι περισσότερες από ογδόντα», εξηγεί η διευθύντρια της μονάδας, δρ Αναστασία Αμφιλοχίου. Τα Εργαστήρια ή Κέντρα Διαταραχών Ύπνου (ΕΚεΔΥ), όπως είναι η επίσημη ονομασία τους σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, ή αλλιώς οι Μονάδες ή Κέντρα Μελέτης Ύπνου, «είναι ειδικές λειτουργικές μονάδες που ασχολούνται με το εξειδικευμένο αντικείμενο της ιατρικής του ύπνου, το οποίο αφορά τη διάγνωση και τη θεραπεία της αϋπνίας, των αναπνευστικών διαταραχών στον ύπνο, της ημερήσιας υπνηλίας, της διαταραχής ρύθμισης ύπνου-εγρήγορσης, της παραϋπνίας, των κινητικών διαταραχών και άλλων διαταραχών ύπνου».
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (Philips Global Sleep Survey, 2019), το 62% των ενήλικων κατοίκων του παγκόσμιου χωριού μας δεν κοιμούνται όσο καλά θα ήθελαν, το 67% αναφέρουν ενοχλήσεις στον ύπνο τουλάχιστον μία φορά κάθε βράδυ και το 44% δηλώνουν ότι ο ύπνος τους έχει επιδεινωθεί την τελευταία πενταετία. «Οι άνθρωποι σήμερα κοιμούνται κατά μέσο όρο μία με μιάμιση ώρα λιγότερο σε σχέση με τον προηγούμενο αιώνα. Έχει συσσωρευθεί λοιπόν ένα παγκόσμιο χρέος ύπνου, καθώς ο Δυτικός άνθρωπος προσπαθεί να τα προλάβει όλα, να εργαστεί, να διασκεδάσει, να γυμναστεί, να φροντίσει το σπίτι και την οικογένειά του, και όλα αυτά εις βάρος του ύπνου του», εξηγεί η δρ Αμφιλοχίου.
Oλονύκτια παρακολούθηση
Οκτώ στους δέκα ενήλικες, δείχνουν τα στοιχεία, επιθυμούν να βελτιώσουν τον ύπνο τους, αλλά το 60% από αυτούς δεν έχουν αναζητήσει ιατρική βοήθεια. «Η πιο συχνή από τις διαταραχές είναι η αϋπνία, αλλά αυτή που εξετάζεται πιο πολύ στα κέντρα μελέτης είναι το σύνδρομο άπνοιας στον ύπνο», σημειώνει η δρ Αμφιλοχίου. Στα Κέντρα Μελέτης Ύπνου οι ασθενείς έχουν τη δυνατότητα να παραμείνουν για ολονύκτια παρακολούθηση του ύπνου τους μέσω αισθητήρων που τοποθετούνται στο σώμα τους. «Καθώς ο ασθενής κοιμάται με φυσικό ύπνο, καταγράφονται διάφορες παράμετροι, αναπνευστικές, καρδιολογικές, ηλεκτροφυσιολογικές, για να καταγράψουμε τις μεταβολές που παρατηρούνται και την ποιότητα του ύπνου του. Σε πολύ ειδικές περιπτώσεις, όπως σε ανθρώπους που λόγω της εργασίας τους –για παράδειγμα νυχτοφύλακες– δεν κοιμούνται το βράδυ, η μελέτη μπορεί να γίνει στη διάρκεια της ημέρας», εξηγεί η διευθύντρια της μονάδας του Σισμανογλείου. Τα προβλήματα στον ύπνο μπορούν να διακριθούν σε οξεία και χρόνια, εξηγεί. «Πίσω από την αϋπνία συνήθως κρύβεται ένα πρόβλημα ψυχολογικής φύσης. Για παράδειγμα, μια απώλεια, κάποιου ανθρώπου ή της εργασίας, ή ένα διαζύγιο μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου. Η οξεία αϋπνία λοιπόν είναι ένα πρόβλημα που διαρκεί ένα μικρό χρονικό διάστημα και είναι αντίδραση στην εξωγενή πραγματικότητα, σε ένα γεγονός που προκάλεσε αναταραχή στον οργανισμό». Σε ανάλογες περιπτώσεις, το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη βοήθεια κάποιου ειδικού ψυχικής υγείας. «Στα εξειδικευμένα κέντρα καλό είναι να απευθύνονται άνθρωποι με σοβαρά χρόνια προβλήματα ύπνου», διευκρινίζει η δρ Αμφιλοχίου.
Συνολικά στην Ελλάδα υπάρχουν 31 δημόσια Κέντρα Διαταραχών Ύπνου, στην Αττική (Σισμανόγλειο, Σωτηρία, Ευαγγελισμός, Αττικό, Τζάνειο, Αιγινήτειο κ.ά.), στη Θεσσαλονίκη (Γ. Γεννηματάς/ Άγιος Δημήτριος, Παπανικολάου, Άγιος Παύλος), στα Γιαννιτσά, στην Αλεξανδρούπολη, στη Λάρισα, στα Τρίκαλα, στην Πάτρα, στην Κόρινθο, στα Ιωάννινα, στη Ζάκυνθο, στην Κρήτη (Ηράκλειο, Χανιά, Ρέθυμνο) και αλλού. Λειτουργούν βέβαια σε πολλές περιοχές της χώρας και ιδιωτικά κέντρα.
Αύξηση ασθενών
Τα τελευταία χρόνια, και στην Ελλάδα, έχει αυξηθεί ο αριθμός των ανθρώπων που απευθύνονται σε Κέντρα Διαταραχών Ύπνου, επιβεβαιώνει η δρ Αμφιλοχίου. Σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση της παγκόσμιας επίπτωσης του συνδρόμου άπνοιας στον ύπνο, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Lancet το 2019, «στην Ελλάδα οι πάσχοντες υπολογίζονται σε 1.700.000, το 28% των ενηλίκων 30 έως 69 ετών, εκ των οποίων οι 782.000, δηλαδή το 13,1% των ενηλίκων 30-69 ετών, είναι από μέτριο έως σοβαρό σύνδρομο». Για την αντιμετώπιση κάποιων από τις διαταραχές, στον ασθενή μπορεί να χορηγηθεί φαρμακευτική αγωγή, για το σύνδρομο άπνοιας στον ύπνο συστήνονται συσκευές που ο ασθενής χρησιμοποιεί στη διάρκεια του ύπνου, κάποια προβλήματα που έχουν ψυχογενή αίτια αντιμετωπίζονται με τεχνικές ψυχοθεραπείας, όπως η συμπεριφορική ή η γνωσιακή συμπεριφορική. «Αυτό που θα πρέπει να γνωρίζουν όσοι υποφέρουν από προβλήματα στον ύπνο τους είναι ότι μπορούν να αναζητήσουν και να βρουν βοήθεια», καταλήγει η δρ Αμφιλοχίου.
![Χάσατε τον ύπνο σας; Μπορεί να τον βρείτε εδώ-1](https://www.kathimerini.gr/wp-content/uploads/2022/03/%C2%A9Ted-Spagna-Project-Sleep-Diane-Detail.jpg?1647530014188)
Ο ύπνος περνά (και) από το στομάχι
Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ με τον ύπνο δεν εξαντλείται στη συμβουλή «μην πίνετε καφέ πριν κοιμηθείτε». Μεγάλος αριθμός διεθνών μελετών επισημαίνει ότι οι διατροφικές επιλογές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά, θετικά και αρνητικά, τη ρουτίνα και την ποιότητα του ύπνου. Έρευνα καθηγητών του πανεπιστημίου Κολούμπια απέδειξε ότι μια διατροφή φτωχή σε φυτικές ίνες και πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά και ζάχαρη συνδέεται με ύπνο ελαφρύ, λιγότερο αναζωογονητικό, με συχνές αφυπνίσεις. Το ίδιο πρόβλημα δημιουργεί και η κατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων. Εκτεταμένες επιδημιολογικές μελέτες, που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, διαπίστωσαν ότι η διατροφή των ανθρώπων που υποφέρουν από χρόνιες διαταραχές στον ύπνο κατά κανόνα είναι φτωχή σε πρωτεΐνες, φρούτα και λαχανικά και πλούσια σε ζάχαρη. Λιγοστό ύπνο ανέφεραν σε άλλη έρευνα οι συμμετέχοντες που διαπιστώθηκε ότι είχαν διατροφή φτωχή σε ασβέστιο, μαγνήσιο και βιταμίνες A, C, D, E και Κ. Καλό θα ήταν επίσης να αποφεύγεται η κατανάλωση αλκοόλ πριν από τον ύπνο. Ακόμη και αν η εμπειρία σάς έχει δείξει ότι λίγα ποτηράκια μπορούν να σας παραδώσουν γρήγορα στην αγκαλιά του Μορφέα, έχει διαπιστωθεί ότι προκαλούν συχνές αφυπνίσεις στη διάρκεια του ύπνου διαταράσσοντας την αναζωογονητική του λειτουργία.
Στον αντίποδα, η κατανάλωση περισσότερων λαχανικών, φυτικών ινών και τροφών πλούσιων σε μη κορεσμένα λιπαρά, όπως οι ξηροί καρποί, το ελαιόλαδο, τα ψάρια, τα αβοκάντο, βοηθά στον καλό ύπνο. Ως παράδειγμα φιλικής στον ύπνο διατροφής αναδεικνύεται η μεσογειακή, που είναι πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς, όσπρια, προϊόντα ολικής άλεσης, ψάρια και θαλασσινά, πουλερικά, γιαούρτι, βότανα και ελαιόλαδο. Μικρό μυστικό: η κατανάλωση σύνθετων υδρογονανθράκων, όπως ένα τοστ με ψωμί ολικής άλεσης ή ένα μπολ βρόμης με γάλα, θα βοηθήσει στην παραγωγή σεροτονίνης, της ορμόνης που εκτός των άλλων ρυθμίζει και τον ύπνο.
Σημαντική για έναν καλό ύπνο είναι επίσης η διατήρηση μιας διατροφικής ρουτίνας πριν από τη νυχτερινή ξεκούραση – καλό είναι να έχουμε μια σταθερή ώρα και σταθερό σε θρεπτικά συστατικά μενού δείπνου.
Όταν ο ύπνος είναι στο χέρι σας
Οι συσκευές και οι εφαρμογές παρακολούθησης ύπνου (sleep trackers) χρησιμοποιούνται ολοένα και συχνότερα και από περισσότερους ανθρώπους, οι οποίοι ενδιαφέρονται να καταγράφουν και να παρακολουθούν τη ρουτίνα του ύπνου τους. Κάποιοι από αυτούς αναζητούν αποδείξεις για να επιβεβαιώσουν τις υποψίες τους ότι αντιμετωπίζουν κάποια διαταραχή ύπνου, και άλλοι επαγρυπνούν, προκειμένου να εντοπίσουν νωρίς και να διαχειριστούν ενδεχόμενα προβλήματα. Οι καταναλωτές έχουν να επιλέξουν ανάμεσα σε έξυπνα ρολόγια, περικάρπια και δαχτυλίδια, εφαρμογές κινητού που λειτουργούν έχοντας απλώς το τηλέφωνο ακουμπισμένο στο κομοδίνο, υποστρώματα και αισθητήρες που τοποθετούνται κάτω από τα σεντόνια.
Τα περισσότερα από αυτά τα γκάτζετ χρησιμοποιούν ένα επιταχυνσιόμετρο, το οποίο ανιχνεύει την κίνηση. Με τον τρόπο αυτό μετρούν τις κινήσεις την ώρα του ύπνου και στη συνέχεια διοχετεύουν τα δεδομένα σε έναν αλγόριθμο, που προχωρά σε εκτίμηση της διάρκειας και της ποιότητας του ύπνου – πόση ώρα κοιμήθηκε κανείς, πόσες φορές ξύπνησε κ.λπ. Κάποια sleep trackers συλλέγουν δεδομένα με βάση τους ήχους, άλλα καταγράφουν και στοιχεία του περιβάλλοντος, όπως το φως ή τη θερμοκρασία του δωματίου. Υπάρχουν συσκευές και εφαρμογές που προσφέρουν στοιχεία και για τα στάδια του ύπνου και κάποιες που υπόσχονται αφύπνιση σε φάση ελαφρού ύπνου, όταν, θεωρητικά, θα είναι πιο εύκολο και… ανώδυνο το ξύπνημα – ο χρήστης πρέπει μόνο να ορίσει ένα χρονικό διάστημα που επιθυμεί να ξυπνήσει, π.χ. μεταξύ 7 και 7.30. Αυτό που θα πρέπει να γνωρίζουν οι χρήστες είναι ότι, επειδή ο ύπνος δεν ορίζεται από την κίνηση, αλλά από την εγκεφαλική δραστηριότητα και από οργανικές ενδείξεις (όπως η δραστηριότητα των μυών και οι κινήσεις των ματιών), οι καταγραφές των sleep trackers δεν προσφέρουν απόλυτα ακριβείς απεικονίσεις του ύπνου – ούτε φυσικά των σταδίων του. Παρ’ όλα αυτά, είναι πολύ χρήσιμες για να αναγνωρίσει κανείς τη ρουτίνα και τις συνήθειες του ύπνου του και να αντλήσει χρήσιμα συμπεράσματα. Για ακριβείς καταγραφές και δεδομένα, οι άνθρωποι που υποψιάζονται ή βιώνουν προβλήματα στον ύπνο τους ως ασφαλή επιλογή έχουν τη γνώμη ενός εξειδικευμένου γιατρού ή μια επίσκεψη σε ένα πιστοποιημένο Κέντρο Διαταραχών Ύπνου.
Yπάρχει ιδανικό στρώμα;
Σημερα το στρωμα έχει εξελιχθεί στο «Ιερό Δισκοπότηρο» του καλού ύπνου και η αναζήτηση του τέλειου στρώματος είναι το νέο Ελ Ντοράντο των εξειδικευμένων εταιρειών. Υπολογίζεται ότι ο τζίρος της παγκόσμιας αγοράς στρωμάτων, από 30,98 δισ. που είναι σήμερα, θα φτάσει το 2028 στα 42,84 δισ. δολάρια (Fortune Business Insights). Στην Οδύσσεια, ο Όμηρος αφηγείται πώς ο Οδυσσέας κατασκεύασε το κρεβάτι του γύρω από τη ρίζα μιας ελιάς. Είναι η πρώτη γραπτή αναφορά σε κρεβάτι στην ιστορία. Γνωρίζουμε ότι οι αρχαίοι Έλληνες είχαν ξύλινα κρεβάτια, πάνω στα οποία τοποθετούσαν δέρματα –εικόνες τους βρίσκουμε σε αρχαία αγγεία. Το παλαιότερο στρώμα στον πλανήτη εντοπίστηκε σε μια σπηλιά στην Αφρική. Αποτελούνταν από στρώσεις ενός αειθαλούς φυλλώματος με εντομοαπωθητικές ιδιότητες, είχε πάχος 30 εκ., μέγεθος 6 τ.μ. και χρονολογείται περίπου 77.000 χρόνια πριν. Η λέξη «στρώμα» –«mattress» στα αγγλικά– προέρχεται από την αραβική λέξη «matrah», που σημαίνει «ένα μέρος όπου ρίχνεται κάτι» και εντάχθηκε στην αγγλική γλώσσα όταν οι Σταυροφόροι υιοθέτησαν τη συνήθεια των Αράβων να κοιμούνται σε μαξιλάρια στο πάτωμα. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι και οι λαοί που ζούσαν στη σημερινή Σκωτία έφτιαχναν στρώματα από βαμβάκι. Οι Ρωμαίοι γέμιζαν τα στρώματά τους με στάχυα, βαμβάκι ή καλάμια και στο απόγειο του πολιτισμού τους, με φτερά. Οι Πέρσες έφτιαξαν το πρώτο στρώμα νερού, από δέρμα κατσίκας γεμάτο με νερό. Τον 15ο αιώνα τα στρώματα ήταν ένας τραχύς σάκος που περιείχε άχυρα ή φτερά – οι ευγενείς χρησιμοποιούσαν μετάξι ή βελούδο για τον σάκο. Τον 18ο αιώνα σημειώθηκε σημαντική βελτίωση στα υλικά που χρησιμοποιούνταν για το γέμισμα των στρωμάτων –ίνες καρύδας, βαμβάκι, μαλλί και αλογότριχες–, ενώ τα καλύμματα κατασκευάζονταν από βαμβάκι ή λινό.
Τα σπειροειδή ελατήρια εμφανίστηκαν στα μέσα του 19ου αιώνα και ο Γερμανός εφευρέτης Χάινριχ Βέστφαλ κατασκεύασε το πρώτο στρώμα με ελατήρια το 1871. Σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, εμφανίστηκαν και τα πρώτα στρώματα αφρού –που αρχικά πωλούνταν μόνο στη βρετανική βασιλική οικογένεια– και λίγο αργότερα τα αεροστρώματα και η μοντέρνα εκδοχή των στρωμάτων νερού.
Σήμερα, η διαπίστωση ότι η διάρκεια αλλά και η ποιότητα του ύπνου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το στρώμα έχει βελτιστοποιήσει τον σχεδιασμό τους, ο οποίος έχει ενσωματώσει την επιστημονική γνώση σχετικά με τις προϋποθέσεις που πρέπει να διασφαλίζονται για σωστό ύπνο. «Περνάμε ξαπλωμένοι περίπου το ένα τρίτο της ζωής μας», σημειώνει ο ορθοπεδικός – χειρουργός Γεώργιος Σπηλιωτόπουλος, «γι’ αυτό και η επιλογή του κατάλληλου στρώματος εγγυάται έναν άνετο και απολαυστικό ύπνο. Για να ξεκουράζεται το ανθρώπινο σώμα, πρέπει να εκμηδενίζονται οι μυϊκές συσπάσεις, χωρίς να αλλοιώνεται το φυσικό σχήμα του σώματος. Αυτό επιτυγχάνεται όταν προσαρμόζεται το στρώμα πάνω στο σχήμα του σώματος και όχι το αντίθετο». Για να επιτυγχάνεται αυτό, σημαντικότατο ρόλο παίζει η ελαστικότητα του στρώματος.
Για πολλές δεκαετίες, ήταν διαδεδομένη η αντίληψη ότι το ιδανικό στρώμα είναι το σκληρό. «Αυτό δεν ισχύει», τονίζει ο κύριος Σπηλιωτόπουλος. «Ένα σκληρό στρώμα επιπεδώνει τις καμπύλες του σώματος, δεν διατηρεί τη φυσιολογική ανατομία. Στα σημεία που έχουν έντονες καμπύλες ή είναι πολύ ελαφριά (αυχένας, οσφυϊκή χώρα, πόδια, χέρια) μένουν ανυποστήρικτα κενά, με αποτέλεσμα τη λανθασμένη τους στήριξη. Το σκληρό στρώμα επιχειρεί να ισιώσει το σώμα, να αλλοιώσει δηλαδή το φυσικό του σχήμα, με αποτέλεσμα να το ταλαιπωρεί και μακροπρόθεσμα να του προξενεί βλάβες». Ακατάλληλο, λέει, είναι και το μαλακό στρώμα, το οποίο «βουλιάζει και γίνεται σαν την αιώρα όταν ξαπλώνει ένα σώμα πάνω του. Έτσι, στρεβλώνει το σώμα ρουφώντας το μέσα του, με συνέπεια να συμβάλλει στην πρόκληση βλαβών όπως σκολίωση και κύφωση».
Σωστή στήριξη του σώματος επιτυγχάνεται με τη χρήση ενός ελαστικού στρώματος, όπως τα memory foam ή τα λάτεξ, το οποίο προσαρμόζεται ακριβώς στο σχήμα του σώματος. Ωστόσο, σημειώνει ο ορθοπεδικός, «επειδή οι ανάγκες αλλά και οι προτιμήσεις κάθε ανθρώπου διαφέρουν, το σωστό στρώμα δεν είναι το ίδιο για όλους. Σε γενικές γραμμές, πάντως, μπορούμε να πούμε ότι πρέπει να βοηθά στην ευθυγράμμιση και στη στήριξη της σπονδυλικής στήλης και του κεφαλιού και να απορροφά τις πιέσεις σε ώμους, πόδια και λεκάνη». Κριτήριο για την επιλογή του κατάλληλου στρώματος αποτελεί και η προτιμώμενη θέση ύπνου. «Σε γενικές γραμμές, τα ημίσκληρα στρώματα ενδείκνυνται για όσους κοιμούνται μπρούμυτα, τα σκληρά για όσους κοιμούνται ύπτια και τα μαλακά για όσους κοιμούνται στο πλάι». Επισημαίνει επίσης ότι «είναι προτιμότερη η αγορά και υποστρώματος, αφού παρέχει καλύτερη υποστήριξη στο σώμα».
Για τη σωστή επιλογή στρώματος είναι απαραίτητη μια επίσκεψη σε εξειδικευμένο κατάστημα. Ο επίδοξος αγοραστής θα πρέπει να ξαπλώσει πάνω στο στρώμα και να περάσει λίγα λεπτά εκεί, στη στάση του ύπνου που συνήθως υιοθετεί. Επίσης, να έχει υπόψη του ότι το πάχος του πρέπει να είναι πάνω από 16 και ιδανικά 18-20 εκατοστά και να μην παραλείψει να ελέγξει το υλικό από το οποίο αποτελείται το εσωτερικό του – συνήθως υπάρχουν φερμουάρ που επιτρέπουν τον έλεγχο του γεμίσματος. Εξαιρετικά σημαντικό είναι επίσης να θυμάται κανείς ότι κάθε 3 έως 6 μήνες, το αργότερο, θα πρέπει να αλλάζουν τον προσανατολισμό του στρώματος (πόδια-κεφάλι).
Η αγορά των κατάλληλων μαξιλαριών είναι επίσης σημαντική. «Τα μαξιλάρια είναι γεμάτα με πούπουλα ή ευπίεστα αφρώδη υλικά. Είναι προτιμότερη η χρήση μαξιλαριών με πούπουλα, τα καταλληλότερα των οποίων είναι της πάπιας, ενώ το ύψος και ο αριθμός τους εξαρτάται από τις προτιμήσεις κάθε ανθρώπου. Κατά τον ύπνο, ο αυχένας θα πρέπει να τοποθετείται στην ευθεία του κορμού και όχι να κάμπτεται ή να εκτείνεται σημαντικά. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν μαξιλάρια που έχουν κάποια κοίλανση, για να ευθυγραμμίζουν τον αυχένα. Αυτά είναι τα κατάλληλα, ώστε να μη ζορίζονται τα αγγεία και να μην κάνουν συσπάσεις οι μύες του αυχένα», σημειώνει ο κ. Σπηλιωτόπουλος.
Στη μάχη του καλού ύπνου έχουν μπει τις τελευταίες δεκαετίες και τα λευκά είδη: σεντόνια από οργανικό βαμβάκι ή μπαμπού που βοηθούν το δέρμα να αναπνεύσει καλύτερα, μαξιλάρια θερμοευαίσθητης τεχνολογίας που κρατούν το κεφάλι δροσερό και παπλώματα που ρυθμίζουν πιο αποτελεσματικά τη θερμοκρασία και την υγρασία του σώματος και μειώνουν τα ακάρεα.
ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ → Το 1975 ο σκηνοθέτης και φωτογράφος Ted Spagna άρχισε να φωτογραφίζει ανθρώπους στη διάρκεια του ύπνου τους, με σκοπό να ερευνήσει τη σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την επιστήμη και να ικανοποιήσει τη δική του περιέργεια για τη συμπεριφορά στον ύπνο. Η σημασία της δουλειάς του έγκειται τόσο στις αισθητικές όσο και στις επιστημονικές συνέπειές της. Οι ερευνητές δεν είχαν ποτέ πριν αυτού του είδους τις οπτικές πληροφορίες, οι οποίες επιβεβαίωσαν και ενίσχυσαν τις μελέτες τους για τη συμπεριφορά στον ύπνο.
Περισσότερες πληροφορίες: tedspagna.com