H ευτυχία που νιώθει κανείς περιορίζεται σημαντικά κατά τη μέση ηλικία. Πρόκειται για μία πραγματικότητα που καταγράφεται αποκλειστικά στα κράτη της εύπορης Δύσης, υποστηρίζουν οι ειδικοί. Χρησιμοποιώντας στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από ολόκληρο τον κόσμο η έρευνα η οποία δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet διαπίστωσε ότι η ικανοποίηση που νιώθουμε από τη ζωή μας ακολουθεί μία προβλεπόμενη τροχιά, η οποία εξαρτάται από το σημείο όπου κατοικεί κανείς.
Σε κράτη όπως η Βρετανία και οι ΗΠΑ το γράφημα της ικανοποίησης από τη ζωή έχει το σχήμα U και εμφανίζει σαφή κάμψη κατά τη διάρκεια της μέσης ηλικίας. Στην Αφρική, αντιθέτως, η έλλειψη ικανοποίησης παραμένει σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου, ενώ στην ανατολική Ευρώπη, στα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ενωσης όπως και τη Λατινική Αμερική η ικανοποίηση μειώνεται με το πέρασμα των ετών.
Οι παράγοντες που διαδραματίζουν ρόλο στην έκπτωση της ικανοποίησης, όπως επισημαίνει ο καθηγητής του University College του Λονδίνου, Αντριου Στέπτοου, είναι σύνθετοι και πολύπλοκοι, όπως, εξάλλου, είναι και τα μαθήματα που μπορεί κανείς να πάρει από αυτή την πραγματικότητα. Η έκθεση αποτελεί το πρώτο μέρος αφιερώματος στην υγεία και τη γήρανση το οποίο δημοσιεύεται στο «The Lancet». Τα χρόνια νοσήματα και ο περιορισμός της ευτυχίας επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων ανθρώπων. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στοιχεία τα οποία συγκεντρώθηκαν από την Παγκόσμια Δημοσκόπηση Gallup που έγινε σε 160 κράτη του πλανήτη καλύπτοντας το 98% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Τρία κριτήρια
Εκτός από την υγεία και τον πόνο, οι ερευνητές αξιολόγησαν την ευτυχία με τρία ακόμα κριτήρια: α. Πόσο ικανοποιημένοι ήταν οι άνθρωποι από τη ζωή τους, β. συναισθήματα όπως ευτυχία, λύπη και θυμό, γ. αξιολογήσεις για το νόημα και τον στόχο της ζωής.
Οπως φάνηκε στα κράτη της Δύσης τα συναισθήματα ευτυχίας καταβυθίζονταν από την ηλικία των 45 ώς τα 54 και μετά αυξάνονταν και πάλι. Ενας εκ των ερευνητών, ο Ανγκους Ντίτον του πανεπιστημίου Πρίνστον στις ΗΠΑ, υποστηρίζει ότι αυτή η κάμψη του συναισθήματος της ευτυχίας μπορεί να ερμηνευτεί από τα οικονομικά.
«Η μέση είναι η ηλικία κατά την οποία εισπράττει κάποιος τον υψηλότερο μισθό και είναι η καλύτερη στιγμή για να εργαστείς και να κερδίσεις τα περισσότερα χρήματα ακόμα και αν γι’ αυτό τον σκοπό θυσιάσεις την ευδαιμονία σου προκειμένου να έχεις περισσότερα χρήματα και ευτυχία όταν θα μεγαλώσεις περισσότερο». Επίσης μπορεί αυτό να ερμηνεύει γιατί οι πιο ηλικιωμένοι παρότι πιο ευάλωτοι ήταν ευτυχέστεροι. Η κακή υγεία περιορίζει την ικανοποίηση από τη ζωή μεταξύ των ηλικιωμένων, ενώ η ισχυρή ικανοποίηση από τη ζωή φαίνεται να δρα προστατευτικά όσον αφορά τα προβλήματα υγείας. Ο καθηγητής Στέπτοου τόνισε, τέλος, ότι αν και το χρήμα δεν είναι ευτυχία, η οικονομική εξέλιξη μπορεί να ενισχύσει την ευδαιμονία μέχρι κάποιου σημείου.