«Κατά τη διάρκεια των εννέα ημερών που έκανα πρόσφατα ρεπορτάζ στο Ισραήλ και τη Δυτική Οχθη, δεν ήξερα ότι η πιο αποκαλυπτική στιγμή θα ερχόταν τις τελευταίες ώρες της επίσκεψής μου. Καθώς ετοιμαζόμουν να φύγω το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου παραχώρησε συνέντευξη Τύπου στην οποία ανέφερε ότι το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν κοινό όραμα για το πώς θα πρέπει να ολοκληρωθεί ο πόλεμος στη Γάζα ή για το πώς θα μετατραπεί η όποια ισραηλινή νίκη επί της Χαμάς σε μια διαρκή ειρήνη με τους Παλαιστίνιους.
Χωρίς μια τέτοια κοινή στρατηγική, η κυβέρνηση Μπάιντεν, ο αμερικανικός λαός και ιδιαίτερα οι Αμερικανοί Εβραίοι που υποστηρίζουν το Ισραήλ, θα πρέπει να λάβουν κάποιες μοιραίες αποφάσεις.
Θα πρέπει είτε να γίνουμε αιχμάλωτοι της στρατηγικής του Νετανιάχου είτε να διατυπώσουμε το δικό μας όραμα για το πώς πρέπει να τελειώσει ο πόλεμος στη Γάζα. Αυτό θα απαιτούσε ένα σχέδιο της κυβέρνησης Μπάιντεν για τη δημιουργία δύο κρατών στις περιοχές της Γάζας, της Δυτικής Οχθης και του Ισραήλ.
Δίχως αυταπάτες, το μόνο όραμα που προσφέρει ο Νετανιάχου αυτή τη στιγμή είναι το εξής: Επτά εκατομμύρια Εβραίοι να κυβερνήσουν πέντε εκατομμύρια Παλαιστίνιους στο διηνεκές – μια συνταγή καταστροφής για το Ισραήλ, την Αμερική, τους Εβραίους απανταχού μαζί με τους μετριοπαθείς Αραβες συμμάχους της Αμερικής.
Το σχέδιο Μπάιντεν θα μπορούσε στην πραγματικότητα να χρησιμοποιήσει ως ένα από τα σημεία εκκίνησής του στην πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για λύση δύο κρατών, την οποία ο Νετανιάχου αγκάλιασε θερμά το 2020, όταν είχε διαφορετικό συνασπισμό (Ο Νετανιάχου και ο πρεσβευτής του στην Ουάσιγκτον έγραψαν ουσιαστικά το σχέδιο Τραμπ).
Να γιατί βρισκόμαστε σε μια συγκυρία που απαιτεί τολμηρές ιδέες, αρχής γενομένης από το βράδυ του περασμένου Σαββάτου (…) Δήλωσε επίσης ότι ο στρατός του Ισραήλ θα παραμείνει στη Γάζα «για όσο διάστημα χρειαστεί» για να μη χρησιμοποιηθεί ξανά για την εξαπόλυση επιθέσεων εναντίον Ισραηλινών πολιτών.
Αυτές είναι εύλογες ανησυχίες, δεδομένων των φρικαλεοτήτων της Χαμάς, αλλά ο Νετανιάχου ανέφερε επίσης ότι το Ισραήλ θα αντιταχθεί στην επιστροφή της Παλαιστινιακής Αρχής (του εταίρου στην ειρηνευτική διαδικασία του Οσλο που κυβερνά τους Παλαιστίνιους στη Δυτική Οχθη)στη Γάζα μετά τον πόλεμο. Ο Νετανιάχου –ο οποίος ποτέ δεν αποδίδει τα εύσημα στην Παλαιστινιακή Αρχή για τον τρόπο με τον οποίο συνεργάζεται καθημερινά με τους Ισραηλινούς αξιωματούχους ασφαλείας για την καταστολή της βίας στη Δυτική Οχθη– δεν προσέφερε καμία πρόταση για το πώς και από πού θα μπορούσε να προκύψει μια εναλλακτική, νόμιμη κυβερνητική αρχή έτοιμη να συνεργασθεί με το Ισραήλ.
Αυτή ήταν μια αποδοκιμασία της θέσης της κυβέρνησης Μπάιντεν που διατυπώθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν την περασμένη Τετάρτη. Οπως ανέφεραν οι Times, ο Μπλίνκεν δήλωσε ότι η Γάζα θα πρέπει να ενοποιηθεί με τη Δυτική Οχθη υπό την Παλαιστινιακή Αρχή μόλις τελειώσει ο πόλεμος.
Η δική μου μετάφραση της πρότασης του Μπλίνκεν προς το Ισραήλ: «Βοηθήστε μας να σας βοηθήσουμε».
Γιατί ο Νετανιάχου προσπαθεί να καταστρέψει την Παλαιστινιακή Αρχή ως κυβερνητική επιλογή; Επειδή κάνει ήδη εκστρατεία για να κρατηθεί στην εξουσία μετά το τέλος του πολέμου και γνωρίζει ότι συμπατριώτες του θα ζητήσουν να παραιτηθεί εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο δίχασε το Ισραήλ και τον στρατό του επιδιώκοντας ένα δικαστικό πραξικόπημα.
Ο μόνος τρόπος για να παραμείνει ο Νετανιάχου στην εξουσία είναι να μην τον εγκαταλείψουν οι ακροδεξιοί σύμμαχοί του, ιδιαίτερα ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς και ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γβιρ. Ετσι, για να διατηρήσει την υποστήριξή τους, ο Νετανιάχου δηλώνει ότι οι Παλαιστίνιοι δεν θα έχουν καμία νόμιμη, ανεξάρτητη εκπροσώπηση στη Γάζα ή στη Δυτική Οχθη.
Ναι, ξέρω ότι είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς αλλά ο Νετανιάχου κάνει προεκλογική εκστρατεία εν μέσω αυτού του πολέμου.
Ηρθε η ώρα για τον πρόεδρο Μπάιντεν να φέρει όλους προ των ευθυνών τους, τον Νετανιάχου, τους Παλαιστίνιους, τους υποστηρικτές τους, το Ισραήλ, τους υποστηρικτές του και την AIPAC, το φιλοϊσραηλινό λόμπι. Ο Μπάιντεν πρέπει να καταστήσει σαφές ότι η Αμερική δεν πρόκειται να γίνει ο χρήσιμος ηλίθιος του Νετανιάχου. Θα θέσουμε τις αρχές ενός δίκαιου ειρηνευτικού σχεδίου για το πρωί ύστερα από αυτόν τον πόλεμο – ένα σχέδιο που θα αντανακλά τα συμφέροντά μας και που θα μας επιτρέψει επίσης να υποστηρίξουμε το Ισραήλ και τους μετριοπαθείς Παλαιστίνιους.
Δεν μπορώ να φανταστώ οικονομική στήριξη για την ανοικοδόμηση της Γάζας από την Ευρώπη ή από χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή η Σαουδική Αραβία, εκτός εάν το Ισραήλ και κάποια νόμιμη παλαιστινιακή αρχή δεσμευθούν στις αρχές ενός ειρηνευτικού πλαισίου για τη δημιουργία δύο κρατών για δύο λαούς.
Ο Μπάιντεν πρέπει να πει: «Το τίμημα γι′ αυτό είναι η αποδοχή από μέρους σας ενός ειρηνευτικού πλαισίου βασισμένου σε δύο κράτη για δύο λαούς στη Γάζα, τη Δυτική Οχθη και το Ισραήλ. Το σχέδιο αυτό βασίζεται στα ψηφίσματα 242 και 338 του ΟΗΕ, τα οποία αποτέλεσαν επίσης τον ακρογωνιαίο λίθο για τις διαπραγματεύσεις στο ειρηνευτικό σχέδιο που πρότεινε ο πρόεδρος Τραμπ το 2020».
Η Παλαιστινιακή Αρχή απέρριψε ανόητα το σχέδιο Τραμπ συλλήβδην, αντί να ζητήσει να το χρησιμοποιήσει ως αφετηρία. Αυτή είναι μια ευκαιρία να επανορθώσει αυτό το λάθος ή να εκτεθεί ως μη σοβαρή.
Είναι η Παλαιστινιακή Αρχή έτοιμη για μια τέτοια συμφωνία; Θα είναι η σιωπηλή πλειονότητα του Ισραήλ έτοιμη για κάτι τέτοιο αν η Χαμάς ηττηθεί; Ας δούμε τι πραγματικά πρεσβεύει ο καθένας –ή αν έχει μια καλύτερη απάντηση– γιατί κανένας από τους δύο δεν πρόκειται να εξαφανισθεί.
Ξέρω ότι πολλοί Αμερικανοεβραίοι ηγέτες θα ήθελαν ιδιαιτέρως ο Μπάιντεν να προτείνει ένα τέτοιο σχέδιο, αλλά μέχρι στιγμής μόνο ένας, ο Ρόναλντ Λόντερ, ένας Ρεπουμπλικανός και πρόεδρος του Παγκόσμιου Εβραϊκού Κογκρέσου, είχε το θάρρος να το ζητήσει – σε μια σαουδαραβική εφημερίδα, μάλιστα, σε ένα δοκίμιο με τίτλο: «Μια εποχή για την ειρήνη και μια λύση δύο κρατών».
Ενα τέτοιο σχέδιο θα προστάτευε τα συμφέροντα της Αμερικής και θα καθιστούσε σαφές ότι νοιαζόμαστε για το τι είναι καλύτερο για τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους και τους συμμάχους μας στην περιοχή, όχι για το τι είναι καλύτερο για το πολιτικό μέλλον του Νετανιάχου. Για αυτόν (τον Νετανιάχου), το ιδανικό θα ήταν, όπως μου είπαν αρκετοί Ισραηλινοί αναλυτές, να τραβήξει τον πόλεμο, ώστε να μην μπορεί να εκδιωχθεί από μαζικές διαδηλώσεις – ή να μας σύρει σε μια σύγκρουση με το Ιράν, ελπίζοντας ότι αυτό θα επισκίαζε όλα τα λάθη του.
Εάν το Ισραήλ υιοθετούσε ένα σχέδιο δύο κρατών, έστω και με επιφυλάξεις, θα ενίσχυε την πεποίθηση ότι θεωρεί τον πόλεμό του στη Γάζα ως έναν πόλεμο αναγκαίας αυτοάμυνας και ως προοίμιο μιας διαρκούς ειρήνης. Και αν ένα τέτοιο σχέδιο αγκαλιαστεί από την Παλαιστινιακή Αρχή, ακόμη και με επιφυλάξεις, αυτό θα ενίσχυε το επιχείρημα ότι η Αρχή σκοπεύει να αποτελέσει την εναλλακτική λύση στη Χαμάς στη διαμόρφωση ενός ανεξάρτητου μέλλοντος για τους Παλαιστίνιους δίπλα στο Ισραήλ – και ότι δεν θα είναι θεατής της τρέλας της Χαμάς ή θύμα της».