Μετά την αμυντική συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας, που ενίσχυσε περαιτέρω τη θέση της Αθήνας όχι μόνο αμυντικά αλλά και γεωπολιτικά, ο επόμενος μεγάλος στόχος για την Αθήνα είναι η χαλάρωση του Συμφώνου Σταθερότητας. Στο Athens Democracy, την περασμένη εβδομάδα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε μια αποστροφή του αναφέρθηκε στον Ιταλό ομόλογό του Μάριο Ντράγκι. Μια αναφορά που δεν ήταν καθόλου αμελητέα, καθώς αποκάλυψε τις επόμενες κινήσεις στη σκακιέρα του ευρωπαϊκού Νότου. «Είμαι πολύ αισιόδοξος ότι μπορούμε να διατηρήσουμε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης για την επόμενη δεκαετία, οι οποίοι θα υπερβαίνουν σημαντικά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας πως όσον αφορά «το μέλλον της δημοσιονομικής πολιτικής στην Ευρώπη, νομίζω ότι θα έχουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση σχετικά με το μέλλον του Συμφώνου Σταθερότητας». Ο κ. Μητσοτάκης αποκάλυψε, δε, πως μια πρώτη σχετική συζήτηση είχε την περασμένη εβδομάδα με τον Μάριο Ντράγκι στην Αθήνα, όταν ο Ιταλός ηγέτης είχε έρθει στην Ελλάδα για τη EUMED 9.
Οι δύο ηγέτες, που έχουν εδώ και καιρό απευθείας επικοινωνία, συμφώνησαν επί της αρχής πως χρειάζεται αλλαγή στη δημοσιονομική αυστηρότητα της μετά COVID εποχής. Ο κ. Μητσοτάκης είπε χαρακτηριστικά πως «εάν πρόκειται να κάνουμε μεγαλύτερες δαπάνες για το κλίμα και για την άμυνα –επειδή θέλουμε μια Eνωση με γεωπολιτική διάσταση–, θα πρέπει να ενσωματώσουμε αυτές τις επενδύσεις στον τρόπο σκέψης μας». Το βασικό επιχείρημα είναι πως δεν μπορεί να ισχύουν πολύ αυστηροί δημοσιονομικοί κανόνες και παράλληλα να έχουμε την προσδοκία ότι θα γίνουν επενδύσεις σε πολιτικές που θα αποφέρουν μακροπρόθεσμα παρά βραχυπρόθεσμα οφέλη. Αυτό που τελικά επιδιώκει ο πρωθυπουργός, και φαίνεται να συμφωνεί και ο πρώην τραπεζίτης και νυν πρωθυπουργός κ. Ντράγκι, είναι να υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τη δημοσιονομική πολιτική.
Η αναφορά του κ. Μητσοτάκη προσωπικά στον κ. Ντράγκι και στη συζήτηση που είχαν στην Αθήνα δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «Κ», μεταξύ των δύο ηγετών έγινε αναλυτική συζήτηση για τη ρήτρα του 3% και του ποσοστού χρέους 60% επί του ΑΕΠ. Πρόκειται για τη ρήτρα που υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να παρουσιάζουν έλλειμμα έως 3% του ΑΕΠ τους και να μειώνουν κατά 1/20 κάθε χρόνο το ποσοστό χρέους που ξεπερνάει το 60% του ΑΕΠ. Και μπορεί η πρώτη ρήτρα να μην μας αφορά άμεσα, καθώς πάμε για πλεονάσματα, η δεύτερη όμως έχει άμεση σχέση με την υπερχρεωμένη ελληνική οικονομία, με τον κ. Ντράγκι να δηλώνει θετικός ως προς την αναθεώρηση του σκληρού αυτού μέτρου. Υπενθυμίζεται πως για τις χώρες-μέλη της Ε.Ε., πλην του τεχνικού σκέλους που είναι πολύ σημαντικό, εξίσου σημαντικό είναι και το πολιτικό σκέλος.
Είμαστε, όπως φαίνεται, μπροστά στη διαμόρφωση μιας «Συμμαχίας του Νότου», καθώς και η Γαλλία με την Ισπανία δείχνουν κατ’ αρχήν θετικές απέναντι στην αναθεώρηση του Συμφώνου. Το γεγονός, δε, ότι ο Μάριο Ντράγκι έχει διατελέσει πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δίνει στην προσπάθεια μεγαλύτερη δυναμική και τη δυνατότητα οι υπόλοιπες χώρες να στοιχηθούν πίσω από τον ισχυρό τραπεζίτη σε ένα τέτοιο αίτημα.
Ο κ. Μητσοτάκης, σε όλο το παζλ, έχει όπως φαίνεται κομβικό ρόλο. Οι διαπροσωπικές σχέσεις του με τους δύο ηγέτες του Νότου –Μακρόν και Ντράγκι– είναι σε εξαιρετικό επίπεδο και έχουν ζυμωθεί από τα χρόνια που ήταν στην αντιπολίτευση. Υπενθυμίζεται ότι ήταν Ιούνιος του 2018 όταν ο κ. Μητσοτάκης ταξίδευε στη Φρανκφούρτη, όπου είχε συνάντηση με τον ισχυρό άνδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η συνάντηση τότε είχε κρατήσει 50 λεπτά, με τον πρόεδρο της Ν.Δ. να του παρουσιάζει την κυβερνητική του πρόταση. Η διαπροσωπική σχέση επιβεβαιώθηκε όταν τον Δεκέμβριο του 2019 ο κ. Ντράγκι κάλεσε τον, πρωθυπουργό πλέον, κ. Μητσοτάκη στο αποχαιρετιστήριο δείπνο στη Φρανκφούρτη.
Παρομοίως, ο κ. Μητσοτάκης έχει χτίσει στενή σχέση με τον Εμανουέλ Μακρόν, η οποία επισφραγίστηκε με την πρόσφατη συμφωνία. Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός διατηρεί καλούς δεσμούς με τον σοσιαλιστή Ισπανό πρωθυπουργό κ. Σάντσεθ, όπως και με τον πρόεδρο του Λαϊκού Κόμματος της Ισπανίας Πάμπλο Κασάδο, του οποίου είναι σήμερα προσκεκλημένος, μαζί με τον Σεμπάστιαν Κουρτς, στη Βαλένθια για την πανηγυρική τελευταία μέρα του συνεδρίου. Είναι προφανές πως δημιουργούνται συνθήκες για μια νέα ευρεία συνεργασία του Νότου σε όλα τα επίπεδα, κάτι που ενισχύεται από το γεγονός ότι η Γερμανία περνά έπειτα από πολλά χρόνια σε μια μεταβατική, μετά τη Μέρκελ, περίοδο.