Ηλιάνα Μάγρα
10.09.2024 • 10:41
Του Νίκου Ρουσάνογλου
Μέχρι το τέλος του 2024 θα έχουν περιθώριο όσοι ενδιαφέρονται να εκδώσουν ΑΜΑ (Αριθμός Μητρώου Ακινήτου) για ακίνητα που βρίσκονται στα πρώτα τρία διαμερίσματα του Δήμου Αθηναίων, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2025 αυτό θα απαγορευθεί τουλάχιστον για 12 μήνες. Στόχος του μέτρου είναι να μη συνεχιστεί η «αιμορραγία» διαμερισμάτων προς τη βραχυχρόνια μίσθωση, ιδίως σε περιοχές που διαθέτουν μεγάλο απόθεμα ακινήτων και έχει παρατηρηθεί μεγάλη στροφή προς τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Παράλληλα, με το να δοθεί αυτό το χρονικό περιθώριο έως το τέλος του 2024 παρέχεται η δυνατότητα σε όσους ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες ανακαινίσεων και αναβαθμίσεων των ακινήτων τους, να τις ολοκληρώσουν χωρίς να υποστούν οικονομική ζημία, εφόσον πρόθεσή τους ήταν να δραστηριοποιηθούν στη βραχυχρόνια μίσθωση.
Θα δοθεί περιθώριο έως το τέλος του έτους σε όσους επιθυμούν να δηλώσουν το ακίνητό τους για βραχυχρόνια μίσθωση.
Ποιες περιοχές όμως αφορά η σχετική απαγόρευση; Στα εν λόγω διαμερίσματα περιλαμβάνονται οι δημοφιλέστερες συνοικίες για τη βραχυχρόνια μίσθωση στην Αττική, με υψηλή συγκέντρωση καταλυμάτων και μεγάλη ζήτηση. Ωστόσο περιλαμβάνονται και σημεία μικρότερης ζήτησης, χωρίς μεγάλη διείσδυση των βραχυχρόνιων, στοιχείο που ίσως επιτρέψει μια διαφορετική προσέγγιση μετά το πέρας του πρώτου έτους της απαγόρευσης. Για παράδειγμα, ο Σύνδεσμος Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων (STAMA) πρότεινε οι σχετικές παρεμβάσεις να γίνονται πιο στοχευμένα, ανά ταχυδρομικό κώδικα και όχι με οριζόντιο τρόπο.
12.500 καταλύματα
Σε πρώτη φάση, η απαγόρευση δημιουργίας νέων ΑΜΑ θα αφορά περιοχές όπως το ιστορικό κέντρο, το Κουκάκι, η Πλάκα και τα Εξάρχεια, που βρίσκονται στο 1ο δημοτικό διαμέρισμα, το Παγκράτι, το Ζάππειο, το Μετς και ο Νέος Κόσμος, που βρίσκονται στο 2ο δημοτικό διαμέρισμα, αλλά και σημεία όπως το Θησείο, τα Πετράλωνα, το Μεταξουργείο και ο Βοτανικός, που βρίσκονται στο 3ο δημοτικό διαμέρισμα.
Συνολικά, στο κέντρο της Αθήνας το φετινό καλοκαίρι υπολογίζεται ότι λειτούργησαν πάνω από 12.500 καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, αριθμός βέβαια που εκτιμάται ότι είναι περίπου το 1/10 του αριθμού των κλειστών διαμερισμάτων, περίπου 100.000-120.000, κάτι που εξηγεί και το ότι η κυβέρνηση επέλεξε να μην προχωρήσει σε πιο βαθιές τομές στις βραχυχρόνιες μισθώσεις – «δεν θέλουμε να δαιμονοποιήσουμε τη δραστηριότητα αυτή», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης. Στο εμπορικό τρίγωνο, που περιλαμβάνει την Ακρόπολη, την Πλάκα και το Μοναστηράκι, λειτουργούν 2.440 καταλύματα, στο Κουκάκι άλλα 1.164 και στον Νέο Κόσμο 992. Ακολουθούν η περιοχή των Εξαρχείων με 918 καταλύματα και η περιοχή πέριξ της Αγ. Κωνσταντίνου με άλλα 807. Αυτές οι πέντε συνοικίες είναι και οι δημοφιλέστερες με βάση τον αριθμό των καταλυμάτων.
Πάντως, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΤΑΜΑ Νάσο Γαβαλά, το μέτρο της χορήγησης φοροαπαλλαγών σε όσα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης επιστρέψουν στη μακροχρόνια δεν πρόκειται να έχει ιδιαίτερη απήχηση. «Εκτιμώ ότι περίπου 5% των σημερινών καταλυμάτων θα επιστρέψουν στη μακροχρόνια μίσθωση, κάτι όμως που θα συνέβαινε ούτως ή άλλως καθώς τόσα γυρνάνε κάθε χρόνο είτε λόγω του ότι δεν αποδίδουν τα προσδοκώμενα έσοδα στους ιδιοκτήτες τους, είτε επειδή οι ίδιοι δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν χρονικά ή σωματικά στη διαχείρισή τους. Επίσης, όσα καταλύματα αξιοποιηθούν μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων ενοικίασης δεν θα είναι φθηνά ή προσιτά, που είναι και το βασικό ζητούμενο, προκειμένου να έχει αντίκρισμα το μέτρο». Οπως εξηγεί ο κ. Γαβαλάς, τα ακίνητα της βραχυχρόνιας είναι ανακαινισμένα, εξοπλισμένα κι επιπλωμένα, και επομένως το κόστος τους θα είναι υψηλότερο σε σχέση με ένα συμβατικό ακίνητο.
Ελπίδες για μείωση στις τιμές των ενοικίων
Της Ηλιάνας Μάγρα
Πριν από λίγους μήνες, όταν η Βασιλική Π. νοίκιασε το διαμέρισμα στο οποίο μένει στο Κολωνάκι, μια κάτοικος της πολυκατοικίας τη σταμάτησε στην είσοδο ζητώντας της να συμβάλει στην προσπάθεια έξωσης του ιδιοκτήτη ενός εκ των διαμερισμάτων του κτιρίου. Ο ιδιοκτήτης ήταν ξένος, τόνισε η γειτόνισσά της, δεν τον είχαν δει ποτέ, αλλά από τη στιγμή που αγόρασε το διαμέρισμα το έκανε Airbnb, με αποτέλεσμα να έρχονται κάθε εβδομάδα άλλοι ένοικοι, για λίγες ημέρες κάθε φορά, στην πολυκατοικία.
Το μέτρο που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, σύμφωνα με το οποίο θα απαγορεύεται η νέα χορήγηση αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης σε τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας, βρίσκει σύμφωνη την 29χρονη Βασιλική. «Είναι πρωτίστως θέμα ασφάλειας – δεν μου αρέσει να μπαίνουν στο κτίριο διαφορετικοί άνθρωποι κάθε εβδομάδα, χωρίς κανέναν έλεγχο», τονίζει η ίδια στην «Κ».
Είναι μια άποψη με την οποία συμφωνεί και η Χριστίνα Μισαηλίδου, κάτοικος Ιλισίων, όπου επίσης θα εφαρμοστεί το παραπάνω μέτρο. «Υπάρχει μια ανεξέλεγκτη προσέλευση αγνώστων στην πολυκατοικία κάθε εβδομάδα», αναφέρει στην «Κ», «ειλικρινά δεν ξέρω καν πόσα από τα διαμερίσματα είναι Airbnb, έχει χαθεί το μέτρο στο ποιος μπαίνει στην πολυκατοικία, οπότε θεωρώ πολύ θετικό ότι αυτό μπορεί κάπως να περιοριστεί».
Και οι δύο ελπίζουν πως ένα άλλο αποτέλεσμα της απόφασης του πρωθυπουργού μπορεί να είναι η μείωση των ενοικίων στο κέντρο της πόλης. «Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις στις περιοχές του κέντρου είναι ένας από τους λόγους που οι τιμές των ενοικίων ανεβαίνουν κάθε χρόνο κατακόρυφα, με περιοχές ολόκληρες να γίνονται απρόσιτες σε μόνιμους κατοίκους της πόλης», δηλώνει ο 34χρονος Σ., ο οποίος νοικιάζει σπίτι σε μία από τις σχετικές περιοχές τα τελευταία έξι χρόνια.
Πώς βλέπουν την απόφαση κάτοικοι του κέντρου και τι περιμένουν από την εφαρμογή του μέτρου.
Ελπίζει πως αν δεν υπάρχει η δυνατότητα να γίνουν κι άλλα Airbnb στην περιοχή του, μπορεί το φαινόμενο τουλάχιστον να περιοριστεί. «Αλλά δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι είναι το μόνο μέτρο που χρειάζεται, δεν νομίζω ότι αρκεί», τονίζει. «Εχουν αλλάξει οι γειτονιές του κέντρου πάρα πολύ λόγω του Airbnb», αναφέρει στην «Κ» ο Αλέξανδρος, ο οποίος εργάζεται στα Πετράλωνα εδώ και τρεις δεκαετίες, «γιατί οι δικοί μας άνθρωποι δεν μπορούν να βρουν πια σπίτι εδώ, έχει μόνο ξένους».
«Υπάρχει πολλή ζήτηση»
Αλλά ορισμένοι κάτοικοι του κέντρου διαφωνούν με τη συγκεκριμένη απόφαση. Ο Γιώργος Μεταξάς, ιδιοκτήτης ακινήτου στο Παγκράτι, ανησυχεί ότι θα μειωθεί η αξία της ιδιοκτησίας του. «Τα σπίτια στο κέντρο της Αθήνας έχουν αποκτήσει μεγάλη αξία κυρίως λόγω της τουριστικής ανάπτυξης, οπότε μου δημιουργεί μια ανησυχία ότι αυτό μπορεί να αλλάξει – χαίρομαι που μπορεί το μέτρο μελλοντικά να οδηγήσει σε μείωση των ενοικίων και που οι μόνιμοι κάτοικοι ίσως μπορέσουν να βρίσκουν σπίτια πιο εύκολα, αλλά δεν θεωρώ ότι θα αλλάξει κάτι στην καθημερινότητά μου», δηλώνει στην «Κ».
Ο Βασίλης Κεχαγιάς, ιδιοκτήτης πάρκινγκ στην οδό Τριπόδων στην Πλάκα, μία από τις περιοχές του κέντρου όπου οι κάτοικοι ζητούν εδώ και χρόνια να περιοριστούν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις ακινήτων, φοβάται ότι μπορεί το μέτρο να επηρεάσει την επιχείρησή του. «Παλιά έρχονταν για μία ημέρα και έφευγαν, τώρα που είναι πιο φθηνά οι ξένοι κάθονται περισσότερο – θα πρέπει να υπάρχουν Airbnb, ο κόσμος δεν μπορεί να καλυφθεί από τα ξενοδοχεία της περιοχής, υπάρχει πολλή ζήτηση», σημειώνει.
Από την άλλη, παρότι δεν διαφωνεί με το μέτρο, ο Λευτέρης Ποταμιάνος, πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών – Αττικής, δεν έχει ελπίδες ότι θα αλλάξουν πολλά. «Είναι παρεμβατικό στην αγορά, αλλά δεν νομίζω ότι θα επιφέρει αποτελέσματα στο κομμάτι της στεγαστικής κρίσης – αυτά που είναι μισθωμένα θα συνεχίσουν να μισθώνονται, απλώς δεν θα μπουν καινούργια, αλλά οι περιοχές αυτές έχουν έτσι κι αλλιώς έλλειψη ακινήτων», αναφέρει. «Η ανάγκη για απόθεμα κατοικιών στις συγκεκριμένες περιοχές», λέει στην «Κ», «είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι θα καλύψει αυτό το μέτρο».