Τη στιγμή που οι κλασικές σπουδές χάνουν έδαφος παγκοσμίως, οι χρηματοδοτήσεις συρρικνώνονται, οι έδρες καταργούνται και οι φοιτητές τούς γυρίζουν την πλάτη, ένα μέρος του πλανήτη προσφέρει ασφαλές και (φιλόξενο) καταφύγιο στις εν λόγω θεωρητικές σπουδές – η Κίνα! «Οι ελληνικές σπουδές ως τμήμα των Classical Studies εντάχθηκαν στα κινεζικά πανεπιστήμια τη δεκαετία του ’80, εποχή κατά την οποία η πατρίδα μου άνοιξε την πόρτα προς τη Δύση» εξηγεί στην «Κ», σε άπταιστα ελληνικά, ο Li Qiang, λέκτορας βυζαντινών στο Northeast Normal University, στην πόλη Changchun, όπου πραγματοποιήθηκε το 2ο Σεμινάριο Βυζαντινών Σπουδών με συμμετοχή φοιτητών απ’ όλη τη χώρα. «Εδώ ιδρύθηκε το 1984 το πρώτο κέντρο ελληνικών σπουδών και άλλων αρχαίων πολιτισμών (αιγυπτιακών, ασσυριακών κ.ά.), ενώ ήδη από το 1982 το κινεζικό υπουργείο Παιδείας είχε στείλει δύο πανεπιστημιακούς στο ΑΠΘ με στόχο να μελετήσουν τη βυζαντινή ιστορική περίοδο», εξιστορεί ο ίδιος, που εκπόνησε τη διατριβή του στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων με επιβλέποντα τον ομότιμο σήμερα καθηγητή Βυζαντινολογίας, δρα Μιχαήλ Κορδώση, τον πρώτο που πριν από τριάντα χρόνια άρχισε να διερευνά τις σχέσεις του Βυζαντίου με την Κίνα.
«Υπήρχε ουσιαστική επαφή μέσω των βυζαντινών πρεσβειών στην Κίνα», επισημαίνει ο ίδιος, «η δε Νεστοριανή Εκκλησία, αν και εθεωρείτο αιρετική, αποτέλεσε έναν σύνδετικό κρίκο». Εκτοτε, δημιουργήθηκε μια ενεργή γραμμή επικοινωνίας μεταξύ Ιωαννίνων και Κίνας, ειδικά δε της Changchun που θεωρείται πλέον κοιτίδα των ελληνικών σπουδών. Αποκορύφωμα της συνεργασίας απετέλεσε η άφιξη 25 φοιτητών από το Πανεπιστήμιο Ξένων Γλωσσών του Πεκίνου για δύο χρόνια (2015-16) στα Ιωάννινα, με στόχο την εκμάθηση της νέας ελληνικής.
Ο Ελληνας βυζαντινολόγος επισκέπτεται εδώ και δεκαετίες πανεπιστήμια στην Κίνα. «Προ μηνός, βρέθηκα ξανά στην Changchun, όπου παλαιότερα διετέλεσα επισκέπτης καθηγητής επί τρία έτη, για μία σειρά διαλέξεων» διευκρινίζει ο ίδιος, «επίσης μίλησα για τον Δρόμο του Μεταξιού και της Πορσελάνης στη Nanchang, στην επαρχία Jiangxi». Εν συνεχεία, ταξίδεψε μέχρι το πανεπιστήμιο Shijiazhuang για τρεις ακόμα ομιλίες, προτού επιστρέψει Ελλάδα. «Δεν είχα πάει για πέντε χρόνια στην Κίνα και εξεπλάγην από τη συνεχόμενα αναπτυξιακή πορεία της χώρας, που αντανακλάται και στην ακαδημαϊκή ζωή». Ταυτόχρονα, εμφανής ήταν και η «δυτικοποίηση» του τρόπου ζωής. «Οι φοιτητές είναι πλέον απορροφημένοι στα κινητά και στις ταμπλέτες τους» σχολιάζει, «ωστόσο, διατηρούν ατόφια άλλα χαρακτηριστικά τους, όπως η πειθαρχία και ο σεβασμός προς τον δάσκαλο».
![Ο παράδεισος των ελληνιστών-1](https://www.kathimerini.gr/resources/toolip/img/2018/11/27/g_ele_e03.jpg)
Καινούργιες υποδομές, κρατική οικονομική υποστήριξη, κινητικότητα. «Επικρατεί ένα αίσθημα αισιοδοξίας μεταξύ των φοιτητών, που έρχεται σε άμεση αντιδιαστολή με όσα βιώνω όταν διδάσκω στην Ελλάδα», λέει με ειλικρίνεια στην «Κ» ο δρ Στέφανος Κορδώσης, ακαδημαϊκός συνεργάτης στη Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών του Διεθνούς Πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη, που δίδαξε για ένα ακαδημαϊκό έτος (2016) στο Ινστιτούτο Σπουδών Μέσης Ανατολής, στη Xiang, την πάλαι ποτέ αυτοκρατορική πρωτεύουσα. «Οι νεαροί Κινέζοι φοιτητές προσβλέπουν στη μελλοντική κοινωνική τους ανέλιξη, στην άμεση ανεύρεση εργασίας και στη σταδιακή βελτίωση της ποιότητας ζωής, δεδομένου ότι προέρχονται από φτωχές περιοχές της επαρχίας». Ετσι, όπως εξελίσσεται η οικονομία στην Κίνα, δεν αποκλείεται τα όνειρά τους να πραγματοποιηθούν σύντομα. «Οι βιβλιοθήκες που ανεγείρονται είναι εντυπωσιακές και πλούσιες, ενώ ξένοι καθηγητές έρχονται σε εβδομαδιαία βάση για να μεταφέρουν την τεχνογνωσία τους».
Στην εν λόγω πόλη, σύμφωνα με τον Ελληνα καθηγητή, πραγματοποιούνται ζυμώσεις, κοινωνικές και επιστημονικές. «Υπήρχαν πολλοί εργαζόμενοι από χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, πολλοί Ευρωπαίοι, Αμερικανοί, ακόμα και Ισραηλινοί επιστήμονες» διευκρινίζει ο δρ Κορδώσης, που δίδασκε στα αγγλικά, αλλά είχε ήδη από την Ελλάδα παρακολουθήσει υπερεντατικά μαθήματα κινεζικών. «Το μοναδικό ίσως εμπόδιο για τους φοιτητές είναι ότι δεν έχουν πάντα άνεση με τα αγγλικά» παρατηρεί, «επίσης δεν έχουν συνηθίσει να εκφράζουν δημοσίως τη γνώμη τους, κάτι που δυσχεραίνει τον διάλογο μέσα στο αμφιθέατρο».