ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. ∆ιχάζει το Δημοκρατικό Κόμμα στις Ηνωμένες Πολιτείες η επίσκεψη του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ στην Ουάσιγκτον, όπου αναμένεται σήμερα να μιλήσει ενώπιον του Κογκρέσου. Ορισμένοι βουλευτές σκέφτονται να απόσχουν από την ομιλία του, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις επιδόσεις του πρωθυπουργού Mπέντζαμιν Νετανιάχου και της κυβέρνησής του στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Χέρτσογκ, του οποίου το αξίωμα είναι μάλλον διακοσμητικό, ξεκίνησε χθες τη διήμερη επίσκεψή του στην αμερικανική πρωτεύουσα με μια προγραμματισμένη συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν.
Οι συνομιλίες έρχονται σε μια στιγμή που οι σχέσεις των δύο χωρών είναι ιδιαίτερα τεταμένες λόγω της επέκτασης των οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη αλλά και των αμφιλεγόμενων μεταρρυθμίσεων στη δικαιοσύνη, αιτία μαζικών διαδηλώσεων στο Ισραήλ τους τελευταίους μήνες. Τη Δευτέρα ο Μπάιντεν εγκατέλειψε πάντως την εχθρική στάση απέναντι στον Νετανιάχου και τον κάλεσε να επισκεφθεί τις Ηνωμένες Πολιτείες εντός του 2023.
Η βουλευτής Ιλχάν Ομάρ έγραψε στο Twitter ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση να παραστεί στη σημερινή ομιλία. Θα μιλήσει «για λογαριασμό της πιο δεξιάς κυβέρνησης στην Ιστορία του Ισραήλ σε μια στιγμή που αυτή υπόσχεται ανοιχτά να συντρίψει τις ελπίδες των Παλαιστινίων για απόκτηση κράτους – βάζοντας το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της ειρήνευσης και της λύσης των δύο κρατών». Στην ίδια γραμμή εμφανίστηκε και η συνάδελφός της Αλεξάντρια Οκέσιο Κορτές, η οποία φέρεται ότι συμμερίζεται αυτούς τους προβληματισμούς.
Δεν είναι ασυνήθιστο μέλη του Κογκρέσου να μποϊκοτάρουν ομιλίες ξένων ηγετών ενώπιον του σώματος. Αρκετοί εξ αυτών απέφυγαν να παραστούν στην ομιλία του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι στο σώμα τον περασμένο Ιούνιο, επικαλούμενοι παραβιάσεις δικαιωμάτων. Πάνω από 50 Δημοκρατικοί δεν παρακολούθησαν την ομιλία του Νετανιάχου το 2015, γεγονός που θεωρήθηκε υποστήριξη προς τους Ρεπουμπλικανούς και αντίθεση προς την πολιτική του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα στο Ιράν. Μεταξύ όσων απείχαν ήταν και ο Μπάιντεν, παρότι κατείχε τον θώκο του αντιπροέδρου.
Η συγγνώμη της Τζεϊαπάλ
Οι σχέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ είναι τεταμένες λόγω της επέκτασης των οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη και των αμφιλεγόμενων μεταρρυθμίσεων στη δικαιοσύνη.
Στο μεταξύ, συγγνώμη ζήτησε η Πριμίλα Τζεϊαπάλ, βουλευτής των Δημοκρατικών, η οποία αποκάλεσε την Κυριακή «ρατσιστικό κράτος» το Ισραήλ. Ηγετικά στελέχη των Δημοκρατικών την πίεσαν να ανακαλέσει την αρχική αποστροφή της, που θεωρήθηκε προσβλητική προς τον λαό του Ισραήλ. Σχολιάζοντας την ομιλία του Χέρτσογκ, η βουλευτής χαρακτήρισε ατυχή τη χρονική συγκυρία με δεδομένη την επέκταση των εβραϊκών οικισμών, τη βία στη Δυτική Οχθη και τη συνεργασία του Νετανιάχου με στοιχεία της Ακροδεξιάς.
Ομάδα 40 βουλευτών του κόμματος δημοσιοποίησε επιστολή στην οποία χαρακτήριζε απαράδεκτη την επίμαχη δήλωση περί «ρατσιστικού κράτους» και αφήνοντας υπόνοιες περί αντισημιτισμού. Τις εσωτερικές διαφωνίες έσπευσαν να εκμεταλλευθούν οι Ρεπουμπλικανοί που ζήτησαν να γίνει σχετική ψηφοφορία.
Οπως επισημαίνουν οι New York Times, το Ισραήλ είναι βασικός σύμμαχος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και αποδέκτης πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων σε οικονομική βοήθεια κάθε χρόνο. Ο Μπάιντεν επρόκειτο να δώσει έμφαση σε πολλές πτυχές διμερούς συνεργασίας, όπως την πρόοδο που έχει σημειωθεί προς την κατεύθυνση της ομαλοποίησης των διμερών σχέσεων με άλλες χώρες της περιοχής και τις διπλωματικές προσπάθειες με τους Παλαιστινίους. Κάποιοι υποστηρικτές του στις Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν τον Χέρτσογκ, ο οποίος πριν από δέκα χρόνια είχε κατέβει υποψήφιος με αντίπαλο τον Νετανιάχου, γεφυροποιό. Οι προσπάθειές του για μετριοπάθεια στο πολωμένο πολιτικό τοπίο του Ισραήλ είναι μια ευχάριστη απόκλιση από τα ακραία στοιχεία της κυβερνητικής συμμαχίας.
Παρ’ όλα αυτά η επίσκεψή του έχει οξύνει τα πνεύματα στην Ουάσιγκτον και μόλις στις αρχές του μήνα ο Μπάιντεν αποκάλεσε την κυβέρνηση Νετανιάχου «μία από τις πλέον ακραίες εδώ και δεκαετίες, από όταν άρχισε να εμπλέκεται διπλωματικά με το Ισραήλ». Με αυτόν τον τρόπο φάνηκε ουσιαστικά να υιοθετεί την οργή της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών για την κυβερνητική πολιτική του Νετανιάχου.
«Θέλουμε το Ισραήλ να είναι μια ζωντανή και βιώσιμη δημοκρατία», σχολίασε ο Τζον Κίρμπι, εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου. «Και αυτό σημαίνει ότι οικοδομεί κανείς προγράμματα, μεταρρυθμίσεις και αλλαγές με τρόπο που βασίζεται στον συμβιβασμό». Αγνωστο παραμένει το εάν η πρόσκληση Μπάιντεν προς τον Νετανιάχου αφορά επίσκεψη στον Λευκό Οίκο ή θα γίνει στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη.