Σε ένα μικρό γραφείο στην πόλη-λιμάνι της Οδησσού, ο διοικητής του ουκρανικού ναυτικού φυλάει δύο τρόπαια από τις πολεμικές επιτυχίες στη Μαύρη Θάλασσα.
Το ένα είναι το καπάκι από τον πυραυλικό σωλήνα που χρησιμοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2022 για να βυθίσει τη ναυαρχίδα του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας, το Moskva. Στο καπάκι υπάρχει μια ζωγραφιά ενός Ουκρανού στρατιώτη που κάνει μια άσεμνη χειρονομία προς το πλοίο καθώς αυτό τυλίγεται στις φλόγες. Το άλλο είναι ένα κλειδί που χρησιμοποιήθηκε για να ενεργοποιηθεί ο πύραυλος Storm Shadow βρετανικής κατασκευής ο οποίος έπεσε πάνω στο αρχηγείο του ρωσικού στόλου στη Σεβαστούπολη στη χερσόνησο της Κριμαίας.
«Ονειρευόμασταν να φτιάξουμε ένα όμορφο πάρκο αναψυχής για τα παιδιά σε αυτό το μέρος, για να απομακρύνουμε το κέντρο του κακού που βρίσκεται εκεί τώρα», δήλωσε ο αντιναύαρχος Ολέξι Νεϊζπάπα, ο διοικητής του ουκρανικού ναυτικού.
Παρά το γεγονός ότι δεν διαθέτει δικά της πολεμικά πλοία, η Ουκρανία κατά τη διάρκεια του πολέμου μετατόπισε την ισορροπία δυνάμεων όσον αφορά το ναυτικό. Η χρήση drone και oι πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς επέτρεψαν στην Ουκρανία να αμβλύνει τα πλεονεκτήματα –του κατά πολύ ισχυρότερου– ρωσικού ναυτικού.
Ο Σκοτ Σάβιτζ της RAND Corporation επισημαίνει: «Είναι αξιοσημείωτο τι έχει επιτύχει η Ουκρανία χωρίς μάλιστα να διαθέτει δικό της στόλο».
Ο αντιναύαρχος προειδοποίησε ωστόσο ότι τα ρωσικά αεροσκάφη εξακολουθούν να κυριαρχούν στον ουρανό πάνω από τη θάλασσα και η Ρωσία εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τον στόλο της για να εκτοξεύει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς σε ουκρανικές πόλεις, απειλώντας τόσο τις ένοπλες δυνάμεις όσο και τους πολίτες. Το ρωσικό ναυτικό κυριαρχεί επίσης στην Αζοφική Θάλασσα, περιοχή που συνδέεται με τη Μαύρη Θάλασσα μέσω του στενού του Κερτς.
Την περασμένη Τετάρτη, ένας πύραυλος έπληξε ένα εμπορικό πλοίο που κατέπλεε στο λιμάνι της Οδησσού, σκοτώνοντας τον πιλότο και τραυματίζοντας τρία μέλη του πληρώματος. Ηταν το πρώτο εμπορικό πλοίο που χτυπήθηκε από τότε που η ναυσιπλοΐα προς την Οδησσό επανήλθε στα τέλη Αυγούστου. Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν επίσης ότι το ρωσικό χτύπημα δεν θα σταματήσει τη ναυσιπλοΐα. Περίπου 100 φορτηγά πλοία που μεταφέρουν περισσότερους από 3,3 εκατομμύρια τόνους αγροτικών και μεταλλικών προϊόντων έχουν κάνει το ταξίδι σε λίγο περισσότερο από δύο μήνες, σύμφωνα με δυτικούς και Ουκρανούς αξιωματούχους.
Η Ουκρανία έχει ωστόσο καταφέρει να αντιστρέψει ορισμένα από αυτά τα πλεονεκτήματα και τελευταία έχει περάσει στην επίθεση. Τους τελευταίους δύο μήνες, έχει εξαπολύσει μυστικές νυχτερινές επιχειρήσεις τόσο με μικρές μονάδες τζετ σκι όσο και με πυραύλους. Τα πλήγματα αυτά έπληξαν το αρχηγείο της Σεβαστούπολης, ένα υποβρύχιο κλάσης Kilo και ένα ναυπηγείο στην ανατολική Κριμαία. Περίπου δύο δωδεκάδες ρωσικά πλοία και ένα υποβρύχιο έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε την εισβολή, δήλωσε ο αντιναύαρχος Νεϊζπάπα. Ο Oryx, ένας ιστότοπος στρατιωτικής ανάλυσης ο οποίος μετρά μόνο οπτικά επιβεβαιωμένες απώλειες, έχει καταγράψει τουλάχιστον 16 πλοία που έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί.
Ενώ η προσοχή τους τελευταίους 20 μήνες έχει επικεντρωθεί στον χερσαίο πόλεμο, τον μεγαλύτερο της Ευρώπης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η επιθυμία για τον έλεγχο της Μαύρης Θάλασσας αποτέλεσε βασικό παράγοντα στην απόφαση του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν να εισβάλει στην Ουκρανία. Το 2014, όταν η Ρωσία προσάρτησε παράνομα την Κριμαία, η Ουκρανία έχασε σχεδόν όλα τα πλοία της καθώς περίπου 5.000 ναύτες της αυτομόλησαν, μειώνοντας το μέγεθος του ναυτικού της κατά τα δύο τρίτα.
Παρά τις πρόσφατες εντατικοποιημένες επιθέσεις της Ουκρανίας, η Κριμαία εξακολουθεί να λειτουργεί σαν ένα τεράστιο ρωσικό αεροπλανοφόρο σταθμευμένο στα ανοικτά των νότιων ακτών της χώρας. Είναι ένας κρίσιμος κόμβος εφοδιασμού για τις ρωσικές δυνάμεις στον Νότο, μια βάση για μαχητικά αεροσκάφη και επιθετικά ελικόπτερα και μια «πλατφόρμα» για την εκτόξευση πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Την ίδια ώρα, υπάρχουν ακόμη δεκάδες ισχυρά ρωσικά πολεμικά πλοία που η Ουκρανία θέλει να καταστρέψει. Την Παρασκευή, η υπηρεσία πληροφοριών της Ουκρανίας έδωσε στη δημοσιότητα ένα βίντεο από μια ναυτική επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον δύο πλοίων που, όπως είπε, έπαιζαν σημαντικό ρόλο στην πολυεπίπεδη αεράμυνα που προστατεύει τον ρωσικό στόλο. Η έκταση των ζημιών δεν αποσαφηνίστηκε.
Πηγή: NYT